menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Beynimiz hangi yaşa kadar gelişmeye devam eder?

66 0
05.09.2026

Beyin gelişimi çocuklukta hızla başlasa da 20'li yaşların ortalarına kadar devam eder. Özellikle karar verme, planlama ve dürtü kontrolünde rol oynayan prefrontal korteks geç olgunlaşır. Ancak beynin gelişimi 25 yaşında sona ermez; nöroplastisite sayesinde yetişkinlik ve ileri yaşlarda da öğrenme, deneyim ve çevresel etkilere bağlı olarak değişmeye devam eder. Yaşam tarzı, zihinsel aktiviteler, sosyal ilişkiler ve fiziksel hareketlilik beyin sağlığının korunmasına katkı sağlayabilir.

Bu hafta özel bir konuyu yaza­cağım. Her şeyin merkezi olan beynin dünyasından söz edeceğiz. Özellikle beynin gelişim evrelerin­den ve beynin nereye kadar gelişe­bildiğinden… Beynin gelişimi de­nince akla çoğunlukla bebeklik ve çocukluk dönemi gelir. Ancak ger­çek çok daha kapsamlıdır: beyin, çocukluğun çok ötesinde, yirmi­li yaşların ortasına kadar aktif bi­çimde olgunlaşmaya devam eder -ve hatta bir bakıma yaşam boyu değişmeye devam eder. Bu makale­de, beynin hangi yaşa kadar "geliş­tiğini", bu gelişimin hangi sırayla ilerlediğini ve yetişkinlikte beynin neden hâlâ değişime açık olduğunu ele alıyoruz.

Çocukluk ve ergenlik: Hızlı gelişimin temelleri

Başlangıçla birlikte beyin en hız­lı gelişimini yaşamın ilk yıllarında yaşar; dört-altı yaş arasında beyin hacmi yetişkin düzeyinin yaklaşık �'ına ulaşır. Ancak bu, gelişimin tamamlandığı anlamına gelmez. Ergenlik döneminde beyin, miye­linizasyonun yoğunlaştığı ve ikin­ci bir sinaptik budama dalgasının yaşandığı yeni bir yeniden yapılan­ma sürecine girer. Bu süreç, bey­nin "ham hacim" olarak büyüme­sinden çok, mevcut devrelerin da­ha verimli ve hızlı çalışacak şekilde yeniden düzenlenmesiyle ilgilidir.

Şunu söyleyelim: Araştırma­lar, beynin planlama, karar verme, dürtü kontrolü ve mantıksal akıl yürütmeden sorumlu bölgesi olan prefrontal korteksin, gelişimini ancak yaklaşık 25 yaşına kadar ta­mamladığını göstermektedir. Bu nedenle genç yetişkinlik........

© Dünya