Devlet bütçesinin verdiği sinyaller
Kamu dengesi incelenirken baktığımız ilk gösterge gelir-gider farkı olur. Bütçe açığı ya da fazlası olarak adlandırdığımız bu dengeyi günümüzü anlamak adına tarihsel olarak incelemekte fayda var. Aşağıdaki grafik gelirlerinin bütçe harcamalarına oranını 2007 yılından günümüze gösteriyor. Görüldüğü gibi, 2008 küresel krizine iyi bir bütçe performansı ile girmişiz.
100 TL’lik harcamaya karşılık 95 TL civarında gelir sağlanmış. Tahmin edileceği gibi, aradaki 5 TL’lik fark borçlanılmış. Küresel kriz sırasında bütçe gelirlerinin azalması ve giderlerin artması sonucu bütçe dengesi bozulmuş. Krizin derinleştiği sıralarda 100 TL’lik harcamaya karşılık ancak 80 TL’lik gelir elde edilebilmiş. Dolayısıyla kamu yüksek bir bütçe açığı vererek, dolayısıyla daha fazla borçlanarak ekonomik aktiviteye destek olmuş.
Kriz sonrasında hızla toparlanan ekonomik aktivite sayesinde gelir-gider dengesi 2011-2017 yılları arasında oldukça dengeli bir performans sergilemiş. 2017 yılı sonrasında ise bütçe dengesinin giderek bozulduğunu gözlemliyoruz. Pandemi ile birlikte gelirlerin giderleri karşılama oranı seviyelerine geriliyor. Pandemi sonrasında hızla toparlanan gelirler sayesinde bütçe performansının tekrar iyileştiğini görüyoruz. 2022 yılı ortalarında gelirlerin giderleri karşılama oranı tekrar seviyesine çıkıyor.
Fakat sonrasında gerçekleşen deprem felaketi ile birlikte bütçe performansının tekrar........
