Yıllardır çocuklarımızı geleceğe hazırlamak adına teknolojiyi sınıflara ne kadar hızlı sokabildiğimizi bir ilerleme göstergesi olarak gördük. Akıllı tahtalardan tabletlere, dijital platformlardan uygulamalara ve şimdi yapay zekâya kadar yeniliği çoğu zaman hızla eşitledik. Oysa yapay zekâ çağında ilerici olmak, her yeni teknolojiyi mümkün olan en hızlı şekilde çocukların önüne koymak anlamına gelmeyebilir.

Yapay zekâyı çocuklara ne kadar erken öğretirsek on­ları geleceğe o kadar iyi ha­zırlayacağımızı düşünüyorduk. Pe­ki ya geleceğe hazırlanmak için ba­zen gelecekten biraz uzaklaşmak gerekiyorsa? ABD’nin en büyük iki devlet okulu sisteminde birkaç gün arayla alınan kararlar tam da bu so­ruyu gündeme taşıdı. Önce New York, ardından Los Angeles yapay zekâ konusunda frene bastı. Yıllar­dır eğitimin geleceğini “daha fazla teknoloji” üzerinden konuşurken, şimdi iki dev eğitim sistemi “ne ka­dar teknoloji?” sorusunun ötesine geçip çok daha zor bir şeyi tartışı­yor: Hangi yaşta, ne için ve hangi bedelle?

New York City Public Schools, 2026–2027 eğitim yılı boyunca okul öncesinden 8. sınıfın sonuna kadar öğrencilerin doğrudan kul­landığı üretken yapay zekâ uygu­lamalarını bir yıllığına durdurdu. Karar yaklaşık 600 bin öğrenciyi, yani sistemdeki öğrencilerin yak­laşık üçte ikisini etkiliyor. Öğrenci­lerle arkadaş, sırdaş ya da duygusal destek sağlayan bir kişi gibi ileti­şim kurmak üzere tasarlanmış ya­pay zekâ sohbet uygulamalarının kullanımı ise tüm sınıf seviyelerin­de yasaklanıyor. Daha önce okul­larda kullanılmasına izin verilen 38’den fazla eğitim yazılımındaki yapay zekâ özellikleri de yeni stan­dartları karşılamadığı için kapatı­lıyor ya da devre dışı bırakılıyor.

Ancak bence kararın asıl ilginç tarafı yasak değil. Çünkü New York yapay zekâyı eğitimden çıkarmı­yor; çocukların onunla hangi yaşta ve nasıl ilişki kuracağını yeniden tasarlıyor. Lisede yaklaşım tama­men değişiyor. Öğrenciler, önce­den incelenmiş beş yapay zekâ ara­cıyla kontrollü uygulamalar ya­pılacak. Her lise öğrencisi yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi alacak; teknolojinin nasıl çalıştığını, ve­ri gizliliğini, algoritmik önyargı­ları, etik riskleri ve doğru kullanı­mını öğrenecek. Öğretmenlerin yapay zekâ kullanması da yasak de­ğil. Ders planlama ve bazı operas­yonel işlerde yararlanabilecekler ancak öğrencileri notlandırmak, davranışlarını........

© Dünya