Avrupa’nın refah vaadine ne oldu?
Avrupa’nın farklı şehirlerinden gelen protesto görüntüleri biraz da bunu düşündürüyor. Fransa’da eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine ilişkin talepler, İspanya ve Portekiz’de barınma maliyetleri etrafında yükselen tepkiler… Uzun yıllar yaşam kalitesiyle örnek gösterilen bir coğrafyada insanların gündelik hayatlarını sürdürmekte yaşadığı güçlükler, Avrupa’nın başarı hikâyesine yeniden bakmayı gerektiriyor.
Avrupa, dünyanın geniş bir kesimi için yalnızca daha yüksek gelirin adresi değildi. Çalışmanın güvenceye, eğitimin fırsata, ekonomik gelişmenin daha yaşanabilir bir hayata dönüşebildiği bir modeldi. İnsanın hastalandığında, yaşlandığında veya işini kaybettiğinde bütünüyle yalnız kalmayacağı düşüncesi, bu modelin çekiciliğinin önemli bir parçasıydı.
Bugün bu kazanımların tamamının ortadan kalktığını söylemek elbette doğru olmaz. Ancak Avrupa’nın kendi vaadini sürdürmekte zorlandığını görmek gerekiyor. Kıta şimdi bu hayatın değişen koşullarda nasıl korunacağını tartışıyor.
REFAHIN KENDİNİ YENİLEMESİ GEREKİR
Avrupa’nın yaşadığı sıkışmayı yalnızca sosyal harcamalar veya hayat pahalılığı üzerinden açıklamak eksik kalır. Refahı sürdürebilmek, onu besleyen ekonomik kapasiteyi de yenileyebilmeyi gerektirir. Eğitimden sağlığa, sosyal korumadan yaşam kalitesine uzanan kazanımların arkasında üretkenlik, değer yaratma ve rekabet gücü bulunur.
Avrupa’nın teknoloji ve yenilikçilik alanındaki açığı bu nedenle sosyal modelinden ayrı düşünülemez. Draghi’nin Avrupa’nın rekabet gücüne ilişkin raporunda da yenilikçilik açığı, verimlilik artışındaki yavaşlamanın temel nedenleri arasında gösteriliyor. Yeni teknolojileri geliştirmekte, yenilikleri ölçeklendirmekte ve ekonominin geneline yaymakta........
