ABD-İran Savaşı gitgide hararetleniyor. Dini lider Hamaney’in yerine oğlu Mü­cteba Hamaney seçildi. Ne kadar doğru bilin­mez, ama İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın “komşularımızdan özür dileriz” açıklama­sından sonra, rejim içerisinde Pezeşkiyan’ın açıklamalarına tepki olduğu söylentisi yayıl­dı. Üstüne üstlük saldırıların gitgide ağırlaş­ması, Devrim Muhafızları Ordusu’na yapılan saldırıların yoğunlaşması İran’da rejimin du­rumunun ne kadar sağlam olduğu sorusunu sorduruyor. Tabi ki bunların hepsi elimize batı basını kaynaklı gelen haberler doğrultu­sundaki gelişmeler.

Trump’ı ekonomi iktirada taşıdı

İran’da yaşananların yanında asıl ABD ta­rafında büyük kaos var. İçeride ekonomik ve­riler iyi gitmiyor. Şubat ayında iş bulma ora­nında 92 bin kişilik bir azalma yaşandı. Yıllar sonra işsizlik ilk kez bu denli arttı. Enflasyon rakamları kafa karıştırıyor. Bazı veriler eko­nominin iyi olduğunu gösterse de halka yan­sıyan tarafta büyük sıkıntılar var. Netice iti­barıyla Trump’ı iktidara taşıyan en önemli hadisenin ABD’deki ekonomik durum ol­duğunu unutmamak lazım. Bugün işler ter­se dönmüş durumda. Trump; anayasa mah­kemesi, Epstein dosyası, ırkçılık söylemleri, FED krizleri ve ICE hadisesi de dâhil olmak üzere büyük sıkıntı yaşasa da aslında 2026 ve 2028 seçimlerini Cumhuriyetçiler açısından en çok etkileyecek olan tam da ekonomi me­selesi. Şu anki durumu bugün itibarıyla sor­sanız net bir şekilde söyleyebilirim ki, Ka­sım seçimlerinde Cumhuriyetçiler, Temsil­ciler Meclisi’ni kaybeder. Senato için aynı şeyi söyleyemem. Ama iki meclisten birinin hem de Temsilciler Meclisi’nin gitmesi, net bir şekilde Trump’ı büyük sıkıntıya sokar. 2028 yılında bambaşka bir yol haritası ortaya çıkartır. Tam da bu sebepten, Trump’ın İran meselesinde net bir sonuca ihtiyacı var. Re­jim değişikliğinden herhangi başka bir neti­ceye, ABD seçimlerini etkileyecek bir zafere ihtiyacı var. Ancak esas soru, bu işin sonu­cunda Trump’ın ve Cumhuriyetçilerin işini kolaylaştıracak, seçim için kullanışlı bir za­fer çıkar mı? Bilemiyorum. Bildiğim net şey şu ki, buradan bir an evvel herkes için şerefli bir çıkış bulunmazsa, işte o zaman ekonomik olarak ABD’nin kısa vadede gördüğü zarar ile orta ve uzun vadede göreceği siyasi zarar, Trump sonrasında iktidara kim gelirse gelsin toparlanamayacak sonuçlar doğurur.

Harita değişimi bizi başka senaryolara götürür

Hep söylüyorum, bu süreç bizleri dünya siyasi sistemi açısından geri dönülmez bir noktaya götürüyor. Trump’ın bugün İran’ın yeni dini liderinin henüz adı açıklanmadan, “kim olursa olsun zamanı az olacak” demesi, “İran’ın haritası değişecek” söylemleri, çok net söylüyorum, dünya siyasi sistemi açısın­dan bizi bambaşka bir senaryoya götürüyor. ABD’nin neredeyse 100 senedir devam eden batı dünyası liderliğini bitiriyor. Ticaret an­laşmaları, başta gümrük vergisi tehditleriy­le gelinen nokta, çok ciddi anlamda ortalığı kasıp kavuracak. Esas soru, Trump herhan­gi bir şekilde buradan geri döner mi? Makul bir geri adım atar mı? Belki birkaç ay evvel olsa “olabilir” derdim, ama şimdi açık söyle­mek lazım ki, bu ihtimali düşük görüyorum. Trump hem kendini hem ABD’yi dönüşü zor bir yola soktu ve son açılan pencereler de ka­panıyor. Savaş ilerledikçe bize daha fazla ön­görü sağlayacak, ama ölen ABD askerlerinin sayısının giderek artması, netice almanın ge­cikmesi, zamanı Trump açısından iyice da­raltıyor. Bekleyelim görelim.

© Dünya