Türkiye’nin farklı konut politikalarına olan ihtiyacı
Geçtiğimiz hafta Marmara Belediyeler Birliği ve Glasgow Üniversitesi’nde akademik faaliyetlerini yürüten Özge Subaşı’nın ortak daveti ile “Konut Ödenebilirliği ve Konut Hakkı Atölyesi”ne katıldım. İstanbul'daki konut ödenebilirliğinden kiralık konut piyasasına, farklı gelir gruplarının yaşadığı sorunlardan mekansal eşitsizliklere ve boş konutlara kadar oldukça geniş bir tartışma alanı vardı. Boş konut tartışması önemliydi. Zira, bir konutun boş olması ile sahibinin içinde yaşaması veya uzun dönem kiraya verilmesi aynı ekonomik sonucu yaratmıyor.
Buna farklı gelir gruplarının konuta erişim imkanlarını ve İstanbul'un kendi içindeki büyük farklılıkları da eklediğimizde, bütün konutları aynı politika çerçevesinde değerlendirmenin ne kadar doğru olduğu sorusu ortaya çıkıyor. Bir ailenin yaşadığı tek konut ile yatırım amacıyla alınan üçüncü veya dördüncü konut aynı değil. Uzun dönem kiraya verilen konutla yılın büyük bölümünde boş duran ikinci konut da aynı değil. İstanbul'daki bir konut ile Antalya veya Muğla'da turizm ve ikinci konut talebinin yoğunlaştığı bir bölgedeki konutun piyasa içindeki işlevi de farklı.
Tek bir konut piyasası yok
İstanbul'da orta gelirli bir hane konut almak istediğinde gerekli özkaynağı oluşturmakta zorlanıyor, kredi kullandığında aylık ödeme kapasitesi yetmiyor, kirada kaldığında ise gelirinin giderek daha büyük bölümünü konuta ayırmak zorunda kalıyor. Antalya veya Muğla'nın bazı bölgelerinde denklem değişiyor. Yerleşik nüfusun barınma talebi, ikinci konut, yabancı talebi, turizm ve kısa süreli kiralama aynı stok üzerinde karşı karşıya geliyor.........
