Yıllarca tabu olarak kalan menopoz süreci, artan bilimsel çalışmalar ve yeni nesil dijital çözümlerle yeniden tanımlanıyor. Türkiye’de geliştirilen menopoz uygulaması ise kadınlara bütüncül destek sunmayı hedefliyor.

Dünyadaki nüfusun yarı­sını, yani yaklaşık 4 mil­yar kişiyi ilgilendirmesi­ne rağmen bugüne dek hakkında konuşulmaktan imtina edilen ve toplumda adeta yok sayılan ka­dınların menopoz dönemiyle il­gili çalışmalar tüm dünyada ivme kazanmaya başladı.

Menopoz ve perimenopoz dö­nemleriyle ilgili farkındalık art­tıkça, bu alanda yapılan çalışma­lar da artıyor. Son olarak ABD Gı­da ve İlaç İdaresi (FDA), beş ay önce menopoz belirtilerini azalt­mak için kullanılan hormon bazlı ilaçlar üzerindeki felç, kalp kri­zi, demans ve diğer ciddi risklere dair uyarıları kaldırmaya karar verdi.

Kadınların ekonomik gücü ve ekonomik bağımsızlığı arttıkça, tüm dünyada menopoz dönemin­deki kadınlara özel egzersizlerin yapıldığı spor salonlarından tu­tun da özel beslenme programla­rına kadar birçok alanda kadın­lara hitap eden hizmetler yaygın­laşmaya başladı.

Menopoz dönemine dijital destek

Türkiye’de menopozla ilgi­li farkındalık yaratmaya çalışan araştırmacılardan biri de “Me­nopoz Rehberi- Kendini Yeni­den Keşfetme ve Güçlenme Yol­culuğu” isimli kitabıyla konuşul­mayan bir konuyu konuşmaya başlayan Gazeteci- Yazar Me­lis Alphan, son olarak Psikolog Dr. Gizem Sürenkök ile birlikte “midrise” isimli bir menopoz ap­likasyonu geliştirdi.

Perimenopoz ve menopoz sü­recindeki kadınlara yönelik ge­liştirilen yeni mobil uygulama, semptom takibinden psikolo­jik desteğe, yapay zekâ destekli önerilerden topluluk alanına ka­dar geniş bir ekosistem sunuyor. Amaç, uzun yıllardır “karanlık­ta kalan” bu dönemi görünür kıl­mak.

Melis Alphan, uygulamanın kuruluş amacını şöyle açıklıyor: “Menopoz bugüne kadar ya yok sayıldı ya da sadece sıcak basma­sı gibi birkaç belirtiye indirgene­rek konuşuldu. Menopoza dair bilgi boşluğu çok büyük. Birçok kadın yaşadıklarının menopoz süreciyle ilgili olduğunu bile bil­miyor. Beyin sisi yaşıyor, uyku­su bozuluyor, kaygısı artıyor, kilo alıyor ama bunları birbirine bağ­layamıyor. ‘Bende bir anormallik mi var? Kendim gibi hissetmiyo­rum’ diye düşünüyor.”

Alphan’a göre sürecin farkın­da olanlar ise desteksiz kaldıkları için sorunlarını kendi kendileri­ne çözmeye çalışıyor ya da par­çalı, eksik, yaşan yanlış bilgilerle ilerliyorlar. Alphan, “Bu da süreci gereksiz yere zorlaştırıyor. Ken­dim de cerrahi menopozu yaşa­yıp bu boşluğu gördükten sonra fark ettim ki bu süreçte yalnız­lık hissi büyük, en büyük ihtiyaç ise duyulmak ve anlaşılmak. Bu uygulama, kadınların bedenleri­ni ve hayatlarını yeniden anlam­landırırken yanlarında yürüyen iyi bir yol arkadaşı olmayı hedef­liyor” diyor.

Psikolog Dr. Gizem Süren­kök ise menopozun hâlâ kamu­sal alanda hak ettiği şekilde ko­nuşulmadığı için kadınların yal­nızlık çektiğine dikkat çekiyor: “İş yerinde konuşulmuyor, sos­yal hayatta yeterince konu açıl­mıyor, sağlık sisteminde bile ye­terince ele alınmıyor. Kadınlar aynı anda benzer şeyleri yaşıyor ama birbirlerinden habersizler. Bu da 'Bunu yaşayan sadece ben miyim?' hissini yaratıyor. Mid­rise’ın en temel çıkış noktaların­dan biri bu, kadınların kendileri­ni yalnız hissetmedikleri bir alan açmak. Amacımız kadınlara yap­maları gerekenleri dikte etmek­tense, bu süreci birlikte anlam­landırabilecekleri, bedenlerinde olan biteni takip edebilecekleri ve yalnız olmadıklarını hissede­bilecekleri bir dijital yol arkadaşı yaratmaktı.”

Sürenkök, menopozun, 30’lu yaşların sonunda bedende baş­layan değişimlerle kadınların ha­yatının neredeyse yarısını kapsa­yan bir süreç olduğuna dikkat çe­kerek, “Böyle uzun bir dönemin hâlâ bu kadar görünmez olması bize göre ciddi bir eksiklik. Uygu­lamadaki bilgi, takip ve deneyim paylaşımıyla bu eksikliği gider­meyi hedefliyoruz” diyor.

Sürenkök, uygulamanın işlevi­ni ise şöyle anlatıyor: “Uygulama üzerinden kadınlar hem beden­lerindeki değişimleri anlayabi­liyor, hem kendi verilerini takip edebiliyor hem de diğer kadınla­rın deneyimlerini görebiliyor ve onlarla iletişime geçebiliyor. Bu üçü bir araya geldiğinde kadınla­rın sürece dair kontrol duygusu artıyor. Menopoz bu sayede, kat­lanılması gereken bir dönem ol­maktan çıkıp yönetilebilir bir ev­re haline geliyor.”

55 farklı semptom yer alıyor

Perimenopoz ve menopoz dönemindeki kadınların hem fiziksel hem de duygusal deneyimlerini bütüncül bir yaklaşımla ele alan mobil uygulama, Türkiye’de bu alandaki önemli boşluklardan birini doldurmayı hedefliyor. Psikolog liderliğinde geliştirilen ve çok disiplinli bir ekip tarafından hayata geçirilen uygulama, kullanıcılarına semptom takibi, psikolojik rehberlik, bilgiye erişim ve topluluk desteğini tek platformda sunuyor.

Uygulamanın en dikkat çekici özelliklerinden biri, kullanıcıların günlük yaşamlarında deneyimledikleri fiziksel ve duygusal değişimleri sistematik biçimde takip edebilmesi. Halihazırda 55 farklı semptomun yer aldığı sistemde kullanıcılar, yaşadıkları belirtileri “yaşadım, az yaşadım, çok yaşadım” gibi seçeneklerle kaydedebiliyor. Bu veriler grafikler halinde raporlanarak, hem günlük hem haftalık bazda kişisel sağlık haritaları oluşturuluyor. İlerleyen dönemde bu verilerin analiz edilerek kullanıcıya özel geri bildirimler ve öneriler sunulması planlanıyor.

Uygulama aynı zamanda güçlü bir topluluk alanı da içeriyor. Kadınlar burada deneyimlerini paylaşabiliyor, benzer süreçlerden geçen kişilerle etkileşime geçebiliyor. Yakın dönemde platforma sohbet ve anket gibi interaktif özelliklerin de eklenmesi hedefleniyor.

Kadınlar için menopoz rehberi

Uygulamanın bilgi tarafında ise kapsamlı bir menopoz rehberi öne çıkıyor. Bilimsel kaynaklara dayalı içeriklerle hazırlanan bu bölümde, menopoz sürecine ilişkin merak edilen pek çok soruya yanıt veriliyor. Bunun yanı sıra uygulamada yer alan özel sohbet botu, yalnızca belirlenen bilimsel kaynaklara dayalı cevaplar üretiyor ve özellikle bu yaş grubundaki kadınlarla iletişim kurmak üzere tasarlanmış bir yapı sunuyor.

Uygulamanın bir diğer önemli bileşeni ise “yolculuklar” olarak adlandırılan eğitim modülleri. Bu modüller, menopoz döneminde sık karşılaşılan sorunlara yönelik adım adım rehberlik sunuyor. Ergen çocukla iletişim, eşle sağlıklı tartışma yöntemleri ya da cinsellikle ilgili sorunlarla başa çıkma gibi başlıklar, bu modüllerin öne çıkan içerikleri arasında yer alıyor.

© Dünya