Dünya ekonomisi son derece kritik bir dal­galanmanın içinden geçiyor. Dikkat edi­yorum, bu sıralar neredeyse tüm köşe yazarları dünyadaki bu değişimin gideceği yönü kaleme alıyorlar. Televizyonda da neredeyse başka bir şey konuşulmuyor.

Aslında bu gayet doğal. Be­nim bir tarafım elbet gümrük müşavirliği mesle­ğini de icra ettiğim için dış ticaret uzmanı iken, bir tarafım ise iktisatçı. Ama bu sıra ikisini har­manlayarak bir de siyaset bilimci gibi konuşma­ya başladığımı farkettim. Konular ve kavramlar öylesine iç içe geçti ki her biri diğerini tetikler hale geldi. Ticaret savaşları ile soğuk savaşlar deken, bugün sıcak savaşları yaşıyoruz. Ve aslın­da herkesin merak ettiği soru aynı; yeni ekono­mide para neye veya nereye doğru evrilecek.

Finansal kriz standart bir krizden daha de­rin, bir savaştan ise daha kalıcı. Çünkü bu kez yıkılan şey piyasaların kendisinden çok pi­yasaların refleksleri oldu. Yıllardır yatırım dünyasının en temel kuralı risk artarsa ser­maye güvenli limana kaçar idi. Altın alınır, do­lar güçlenir, ABD tahvilleri değer kazanırdı. Bu refleks, krizlerin değişmeyen matematiğiydi. Ama bugün bu matematik çalışmıyor. İsrail-İran hattında devam eden savaş halinin klasik piyasa teorisine göre altın fiyatlarını sıçrat­ması beklenirdi, ama beklenen düzeyde olma­dı. Anlık iniş ve çıkışların olması da aslında gü­venli liman mı sorusunu tartışılır hale getirir durumda. Anlaşılıyor ki, artık eski dünyanın güvenli limanları tabiri tek başına yeterli değil.

Bugün piyasaların karşı karşıya olduğu risk, geçmiş krizlerden daha karmaşık.........

© Dünya