İşlevsiz sınıf
“Gelecekte milyonlarca insan ekonomik sistem açısından işe yaramaz hale gelebilir.”– Yuval Noah Harari
Harari’nin bu sözü ilk bakışta bir distopya uyarısı gibi okunuyor. Oysa son günlerde Epstein yazışmaları, bize bu sözün, bir distopya olmadığını gösteriyor. Yazışmalarından birinde “sorun artık sadece işçi sınıfı ya da orta sınıf değil. Yeni bir sınıf doğuyor: Useless class.” diyor. Yani “işlevsiz sınıf.”
Kim onlar? Küresel değer zincirine giremeyenler. Ekonomiye katkısı olmayan insanlar. Bu yazışmalar bize gösteriyor ki kürsülerden, “Sürdürülebilir Kalkınma” diye bas bas bağırıldığı bir çağda, devletlerin ne üretici ne tüketici olan, ama hâlâ orada duran büyük kitleler ile ilgili bir tasavvuru var.
Türkiye’nin toplumsal omurga planı tam olarak orta beceriye dayanıyordu. Büro memuru, muhasebeci, operasyon yöneticisi, teknik ara eleman, orta kademe mühendis vb. insan yetiştirmek. Bu alanlar ne düşük ücretli bir alandı ne de üst seviye stratejik karar alanıydı. Yapay zekâ, tam olarak bu katmanı biçiyor.
Almanya bunu telafi eder, ABD bunu yeniden eğitir. Türkiye ise dışarı iter. Türkiye’de dışarı gidemezsen ve elit değilsen de görünmezsin. Görünmezsen de siyaseten değersizsin. Bizde eğitim........
