Wim Hof ekonomisi: TCMB faiz kararı, patikası ve PPK metni
Bırak, bedenin yapabileceklerini yapsın. Tüm sevgisiyle. Bütün gücüyle.” Wim Hof
ABD’de ara seçimler yaklaşıyor. 94 yıldır ABD Senatosu’na Demokrat seçmeyen Kansas’ta bile yarış kızışmış durumda. Hürmüz krizinin uzamasıyla Donald Trump’ın seçim öncesi planları altüst oldu. Sandıktan çıkacak sonuç yalnızca Amerikan iç siyasetini değil, Orta Doğu ve Karadeniz diplomasisinin geleceğini de etkileyebilir.
Trump bu süreçte elindeki kartları kullanmaya çalıştı. Rusya ile enerji ticaretinden Beyaz Rusya ile potas tedarikine uzanan girişimlerle, Cumhuriyetçilerin geleneksel seçmen tabanında önemli yer tutan kırsal kesimin desteğini korumayı hedefledi. Ancak çiftçi güvenindeki son zayıflama, maliyet baskısının siyasi karşılığını gösteriyor. Fosfatlı gübreler (P) ve kırmızı et gibi istisnalar dışında mısır ve üre gibi bazı tarımsal ürün ve girdilerde son dönemde fiyatlar gevşese de üreticinin bilançosundaki sıkışma henüz sona ermedi. Kaldı ki marj sorunu süpermarket rafları üzerinden tüketiciyi de zorladı.
Hürmüz’ü iki aşamada incelemek gerekiyor. Sıcak çatışmaların yaşandığı bertaraf edilen ilk şok. Ardından diplomatik sürüncemenin başladığı, beklenmeyen ve daha yıkıcı ikinci dalga.
İlk dalga: Girdi maliyetlerinde karıncalanma
İlk dalga, enerji ve zirai girdiler üzerinden geldi. Jeopolitik şok, Türkiye özelinde enflasyon görünümüne yaklaşık beş puanlık ilave baskı taşıdı (war-flation). Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, taşımacılıktan gübre üretimine kadar geniş bir maliyet zincirini etkiledi.
Haziran ayına gelindiğinde tarımsal girdi fiyatlarındaki baskı belirginleşti. Özellikle yem ve gübre maliyetleri üreticilerin hareket alanını daralttı. Enerji faturası, üretimin yanı sıra depolama ve nakliye giderlerini de yükseltti.
İkinci dalga: Soğuk zincirde tutulan nefes
Şokun uzaması ikinci bir tür daha enflasyonist baskı ile sonuçlandı. Enflasyon, normal şartlarda yaz aylarında kırmasını beklediğimiz 0 eşiğinde takıldı kaldı.
Soğuk zincir, maliyet baskısının........
