menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Çakarlı arabayla gezen soya: Rafineri marjlarının tarımla buluşması ve Türkiye etkisi

28 0
15.07.2026

“Optimist, hem de pesimist biraz, idealizmi de sa­vunmakta. Değişik bir psikoloji, bir felsefe: idiotloji...” MFÖ

Ekonoritmiks’te Hürmüz krizi­nin patlak vermesiyle şu konu­ları önceliklendirdik:

1 Fosil yakıtlardan uzaklaşma.

2 Ham petrol ile türev ürünlerde, tedarik zinciri yapısı nedeniyle farklı hızlarda normalleşme.

3 İklim hedeflerinden bütünüyle vazgeçilmemesi.

Son haftalarda Avrupa Par­lamentosu’nun soya kararı, ABD’nin biyoyakıt politikası ve petrol ürün piyasalarındaki geliş­meler bu üç gözlemi tek bir çerçe­vede buluşturdu. Asıl soru artık şu: Gıda güvenliği, protein güven­liği ve jeopolitik dayanıklılık iklim politikasıyla karşı karşıya geldi­ğinde geçiş üstünlüğü kimdedir?

Yeşil dönüşümün yeni hiyerarşisi

“Green Deal”in ilk yıllarında Avrupa’nın politika söyleminde iklim ve sürdürülebilirlik arz gü­venliğinin önünde duruyordu. Je­opolitik gerçeklik şimdi bu sırala­mayı yeniden kuruyor.

Avrupa Parlamentosu (yasa­ma), Avrupa Komisyonu’nun (yü­rütme) soya bazlı biyoyakıtları dolaylı arazi kullanım değişikli­ği (ILUC) nedeniyle sistem dışı­na itme girişimini reddetti. Daha dikkat çekici olanı ise palmiye ya­ğı ile soya yağı arasında farklı bir yaklaşım benimsemesiydi. Palmi­ye yağının sistemden çıkışı des­teklenirken, soya için aynı siyasi irade ortaya konmadı.

Diğer yandan ironik bir şekil­de Avrupa Birliği’nin 2035 yılına kadar yağlı tohumlar ve protein bitkilerinden sağlanan yem pro­teininde kendine yeterlik oranını yaklaşık %’ten 5’e çıkarma hedefi gündeme geldi. İlk bakışta on puanlık bir artış gibi görünen bu hedef gerçekte neredeyse @ daha fazla yerli protein üretimi anlamına geliyor! Demek ki çevre hedeflerinin yanına yem, hayvan­cılık ve arz güvenliği daha yüksek ağırlıkla yerleşiyor.

Aynı fasulye, iki ayrı dünya

Bu hikâyenin daha il­ginç hali Atlantik’in kar­şı yakasında........

© Dünya