“-Adayı pikapta dönen bir plak gibi düşün, ar­tık takılıp duran bir plak. Her ne olduysa sanırım bizi yerimizden oynat­tı. -Oynattı derken, nere­den? -Zamandan.” Lost, Sezon 5 Bölüm 1

TÜİK geçtiğimiz hafta Ocak ayı Tarım Üre­tici Fiyatları Endeksini (Tarım-Ü­FE) açıkladı. Tarımsal ürünlerde üretici fiyatları aylık %8,5 gibi kes­kin bir sıçrama kaydetti. Bu artışın yıllık karşılığı C,6.

Veri açıklanır açıklanmaz piya­sa yine aynı yoruma döndü: “Tarım bitti.” Oysa Tarım-ÜFE yeni bir bilgi üretmedi. Çünkü tabloyu za­ten ayın başında görmüştük:

Ocak ayı TÜFE ve ÜFE verile­ri gıda fiyatlarındaki seyri ortaya koymuştu: Yaş sebzede ’yi aş­kın artış zaten kayıtlara geçmişti.

Tarım için baz alınması gereken gösterge ay sonuna doğru açıkla­nan Tarımsal Girdi Fiyat Endek­si’dir (Tarım-GFE). Aralık itiba­riyle Tarım-GFE stabil seyrediyor.

Tarım-ÜFE: Risk ile rejim aynı şey değildir

Meteorolojik şok bir risktir. Ma­liyet rejimi ise yapıdır.

Ocak ayı başındaki “Z Kuşağı” başlıklı yazımızda Antalya yöre­sindeki sel riskine dikkat çekmiş­tik. Kış aylarında, özellikle Ocak – Şubat döneminde Antalya’da sel baskınları tekrar eden bir örüntü­dür. Lojistik aksaklıklarla birleşti­ğinde İstanbul başta olmak üzere büyük şehirlerde yaş sebze fiyatla­rını hızla yukarı çekebiliyor.

Bu durum Türkiye’ye özgü de­ğil. Brezilya’daki sel küresel ta­hılı, Florida’daki baskın portakal fiyatlarını etkiler. Hava olayı ye­rel başlar, fiyat kanalı küresel so­nuç üretir.

Şu anda küresel finans çevrele­rinde öne çıkan başlıklardan bi­ri hava tahminleridir; dünyanın önde gelen şirketleri yapay zekâ destekli meteorolojik modellere yüksek meblağlı bütçeler ayırı­yor, ancak bu........

© Dünya