Hüseyin Burak Uçar yazdı;

KELİMELER NAMUSUMUZDUR

“Sayın Türkçe bilen arkadaşlarımız, sabah şerifleriniz hayrolsun.”

5 Eylül 1977’de fırlatılan Voyager uzay aracı; 55 dilde selamlamayı içeren altın plağın bulunduğu “Evren’e Mesaj”ı da taşıyarak dış uzayda yoluna devam ediyor. Buradaki mesajlardan biri de Türkçe. Yukarıdaki cümleden ibaret olan bu mesajın arkasında güzel bir hikâye var:

Amerikalı arkeolog Prof. Dr. Peter Ian Kuniholm’un çocukluğu, babasının görevi nedeniyle Türkiye’de geçmiştir ve Türkçeyi çok iyi konuşmaktadır. Kuniholm, 1960’larda Robert Kolej’de İngilizce öğretmenliği yaparken, yan sınıfta ders veren ünlü şair Behçet Kemal Çağlar onu her sabah “Sabah şerifleriniz hayrolsun” diyerek selamlamıştır. O da Çağlar’dan öğrendiği bu sabah selamlaşma cümlesini çok sevmiş ve uygulamıştır.

Aradan yıllar geçer. 1977’de, Voyager uzay aracının hazırlıkları sırasında projenin başındaki isim Carl Sagan’ın ekibi, Cornell Üniversitesi’nde Voyager’da yer verecekleri bir altın plak için çeşitli dillerde selamlar kaydetmektedirler. Prof. Dr. Kuniholm da o sıralar bu üniversitede çalışmaktadır. Koridorda Voyager projesinin bölüm başkanına denk gelir ve kendisinden Türkçe bir kayıt yapması istenir. O da hiç düşünmeden, Behçet Kemal Bey’den öğrendiği o sabah selamını kaydeder. Böylece bu mesaj, Voyager’la birlikte yıldızlararası bir yolculuğa çıkmış olur.

Mesajların çoğu selam, barış ve iyi dilekleri içerirken bazı mesajlarda uzaylıların dünyaya davet edilmesi, yemek yiyip yemediklerinin sorulması gibi ilginç mesajlar da yer almış.

Türkçe mesajın yazımızın konusu açısından en dikkat çekici tarafı, mesajda kullanılan kelimeler. Günümüzde sabah selamlaşması artık “Sabah şerifleriniz hayır olsun” diyerek yapılmıyor. Artık pek tercih edilmeyen selamlaşma, karşılama ve uğurlama sözlerinden bazıları şunlar:

– Hoş geldiniz, safalar getirdiniz, Allahaısmarladık, Allah’a emanet olun, merhaba, Selamün aleyküm, sağlıcakla kalın, hoşça kalın, yolunuz açık olsun, güle güle, sağ salim gidin, sağ salim dönün, Allah selamet versin vb.

Biz bunları hâlâ kullanıyoruz diyenleriniz olacaktır fakat azınlıkta olduğunuzu kabul etmelisiniz.

Bu kadar uzatmaya gerek olmadığını ve bunların yerine “bye bye” gibi kısaltmaların ve bazen de hiç kelime kullanmadan yapılan el işaretlerinin ve emojilerin yeteceğini düşünen ve uygulayan insanların sayısı her geçen gün artıyor.

Özellikle Allahaısmarladık, “Sizi........

© Dikgazete.com