“Bir toplumu oluşturan bireyler hep aynı seviyede olsa, belki her biri ahlâkî bir fert olabilir; fakat o toplum ahlâkî bir toplum olamaz. Bir toplumun ahlâkî olması, gelişmeyle mümkündür. Gelişme ise ancak bir adım öne çıkan bireylerin varlığıyla ortaya çıkar.”

H. Spencer

İnsan hayatı, sadece içinde bulunulan ana sığdırılabilecek dar bir tecrübe değildir. Gerçek anlamda yaşamak, bugünün sınırlarını aşarak yarına uzanabilmeyi gerektirir. Bu yöneliş ise alışılmış kalıpların dışına çıkmayı, güvenli görünen fakat fark ettirmeden insanı yerinde tutan alışkanlıkları sorgulamayı zorunlu kılar. Zira çoğu zaman insanı geride tutan zincirler demirden değil, düşüncedendir.

Bireyin bu içsel yolculuğu, kaçınılmaz olarak toplumla kurduğu ilişkiye de yansır. Toplum, bireye kimlik kazandıran bir yapı olduğu kadar, onu sıradanlaştırma eğilimi de taşır. Benzer düşünmek, benzer yaşamak ve benzer tepkiler vermek güvenli bir alan oluşturur. Fakat bu güvenli alan aynı zamanda görünmez bir sınırdır. Bu sınırı aşmaya çalışanlar çoğu zaman yadırganır, eleştirilir, hatta engellenmek istenir. Çünkü farklılık, yerleşik düzen için bir tehdit gibi algılanır. Oysa ki ilerleme, tam da bu........

© dibace.net