Tokom 16 godina koliko je Viktor Orban obavljao funkciju premijera, ovaj ideološki borac protiv zapadnog liberalizma uspeo je da iskoristi pravo veta Mađarske u Evropskoj uniji (EU) kako bi efektivno „ucenjivao“ veći deo Evrope kroz strateška partnerstva sa Rusijom i Kinom.

U novije vreme, Orban je dodatno dobio na značaju zbog usklađivanja sa američkom administracijom koja je bila naklonjena konzervativnoj unutrašnjoj agendi Mađarske i suverenističkom otporu prema Briselu. Opisujući njegovu međunarodnu ulogu, bugarski politikolog Ivan Krastev uporedio je mađarskog lidera sa Fidelom Kastrom globalne desnice, ukazuje u analizi za američki Atlantski Savet Agon Maljići, politički analitičar i novinar.

Ipak, ova globalna reputacija često je zasenjivala Orbanovu ulogu regionalnog hegemona i kanala ruskog i kineskog uticaja na Balkanu.

Orban nikada nije uspeo da izgradi održivu iliberalnu osovinu unutar EU ili Centralne Evrope, uglavnom zato što nijedan od njegovih evropskih partnera nije bio tako dosledno uspešan na izborima kao on. Međutim, bio je znatno uspešniji kao pokrovitelj i posrednik postojeće iliberalne osovine južno od mađarskih granica.

Tokom poslednje decenije, Orban je koristio kontrolu nad mađarskom državom, kao i podršku Rusije i Kine, kako bi izgradio mrežu uticaja na Zapadnom Balkanu u cilju podrške svojim političkim saveznicima – pre svega predsedniku Srbije Aleksandru Vučiću, naglašava Maljići.

Orban je takođe pozicionirao Mađarsku kao „kapiju“ za proces pristupanja regiona EU, koji je, za razliku od Ukrajine, nominalno podržavao. Na taj način, Orban se predstavio kao sponzor režima sličnog razmišljanja, poput Vučićevog, u kojima je video instrumente za pritisak na Brisel ili buduće saveznike u drugačijoj vrsti EU.

Orbanova podrška balkanskim liderima doprinela je učvršćivanju demokratskog nazadovanja u regionu. Istovremeno, njegovi napori su pojačali skepticizam prema proširenju EU među drugim državama članicama, koje su postale oprezne u vezi sa prijemom novih potencijalnih „trojanskih konja“ poput Mađarske.

Značaj pobede Petra Mađara za Zapadni Balkan jeste u tome što će njegova vlada naslediti Orbanovo regionalno diplomatsko nasleđe i pravo veta u procesu proširenja.

Mađarski list: Za pet nedelja od Orbana u Vojvodinu stiglo dvanaest miliona evra

Mađarski list: Za pet nedelja od Orbana u Vojvodinu stiglo dvanaest miliona evra

Ova promena vlasti verovatno će imati posledice po režim Aleksandra Vučića u Beogradu, a možda i po brzinu pristupanja zemalja Zapadnog Balkana i Ukrajine Evropskoj uniji.

„Orbanova osovina jakih lidera“

Orbanova duboka strateška saradnja sa Vučićem bila je zasnovana i na ideološkoj bliskosti i na........

© Danas