Navalile nesnosne julske vrućine na prostore bivše nam domovine Jugoslavije. Navalile pa ne daju narodu ni da diše, a nekmoli da se prepusti sjećanjima na juli one daleke 1941. godine. Sjećanjima na taj, s pravom nazvan sveti mjesec Narodnooslobodilačke borbe naroda Jugoslavije protiv povampirenog Hitlerovog fašizma. Taj mjesec je, naime, bio mjesec s najviše istorijskih događaja vezanih za ovu borbu.

U tom mjesecu, tačnije 4. jula 1941. godine u Beogradu, Komunistička partija Jugoslavije, koja je djelovala ilegalno i čiji je generalni sekretar bio Josip Broz, uputila je proglas s pozivom na opšti ustanak. Nakon rata se taj dan proslavljao kao Dan borca i bio je državni praznik.

Na proglas su ekspresno reagovali narodi Jugoslavije pa je već 7. jula podignut ustanak u Srbiji, a potom 13. u Crnoj Gori pa 22. u Sloveniji i 27. u Hrvatskoj i u Bosni i Hercegovini. Samo je u Makedoniji ustanak podignut kasnije, 11. oktobra. Svi ovi dani su proglašeni Danom ustanka u dotičnoj republici i bili su republički praznici. Dakle, u julu se u Jugoslaviji praznično proslavljao jedan državni i pet republičkih praznika.

Apsurd je ne proslavljati Dan ustanka a proslavljati Dan pobede

Apsurd je ne proslavljati Dan ustanka a proslavljati Dan pobede

Da, tako se prazničilo u Titovoj Jugoslaviji, posebno u Titovo doba, pa sve do krvavog raspada Jugoslavije. A šta se konkretno desilo nakon raspada, nakon što su se republike preoblikovale u države? Nije se dugo čekalo da se, negdje više a negdje manje, započne s prekrajanjem pa čak i bezobzirnim čerečenjem onog najsvjetlijeg dijela zajedničke istorije Jugoslavije – Narodnooslobodilačke borbe.

Dan borca nestao je po logici: nema države – nema državnog praznika. Danas ga, razumljivo, nijedna novonastala država nije preuzela kao svoj praznik. Na ovaj dan danas podsjeća samo skulptura „Poziv na........

© Danas