İZLE Çavuşesku’nun Termometresi 2’li Görüş İki Savaş Bir Yazar Cumhuriyet’in Edebiyatı Varsayılan Ekonomi Yakın Tarih Tümünü Gör

Çavuşesku’nun Termometresi

Cumhuriyet’in Edebiyatı

OKU Yazılar Röportajlar Çeviriler D84 INTELLIGENCE Asterisk2050 Yazarlar Kitap Yorum

D84 FYI Hariçten Gazel ABD Gündemi Avrupa Gündemi

Sosyal Demokrasinin Kalesi İsveç’te Milliyetçi Söylem Hâkim

İsveç dünyanın en köklü sosyal demokrasi geleneklerinden birine sahip. Bu yönüyle, 20. ve 21. yüzyıllarda refah, demokrasi ve özgürlükle anılan ülke, dünya genelinde sosyal demokrasinin kalesi olarak biliniyor. Fakat 2022 yılından beri bu tablo değişiyor.  

İsveç’in Västerås şehrindeki Tidö Kalesi, 2022’de ülke siyasetinin merkezine yerleşti. Bu sakin atmosferli ve korunaklı kalede imzalanan anlaşma (Tidö Anlaşması) doğrultusunda kurulan sağ koalisyon hükümeti, Avrupa Birliği ölçeğinde en katı göçmen karşıtı çizgiye sahip yönetimlerden biri hâline geldi. Sosyal demokrasi kalesi yerini Tidö ruhuna bırakırken sağ koalisyon hükümeti, anlaşmanın ruhuna uygun olarak, kalenin duvarlarını tahkim etmeye odaklanmış durumda.

13 Eylül’de gerçekleşecek genel seçimler öncesinde yapılan anketlere göre, başta Sosyal Demokrat Parti olmak üzere muhalefet güçlense de sağ koalisyonun çoğunluk iddiası sürüyor. 

Arka Plan: Bir Asırlık Çok Partili Gelenek

Genel oy hakkının bütünüyle kabul edilmesiyle İsveç, 1921 yılında çok partili siyasi hayata geçti. Sosyal Demokrat Parti, bu 105 yıllık kurumsallaşmış demokraside, koalisyon ve tek başına iktidar dönemleri dâhil olmak üzere yaklaşık 80 yıl boyunca ülke yönetiminde söz sahibi oldu.

İsveç’te 1990’larda yaşanan ekonomik krizin ardından mali disiplin ve piyasa odaklı politikalara ağırlık veren Sosyal Demokrat Parti, 2021’de İsveç’in ilk kadın başbakanı Magdalena Andersson’un öncülüğünde bir dönüşüm yaşadı. Artan eşitsizliklere karşı refah devletinin ve sosyal güvenliğin güçlendirilmesini yeniden gündemine alan parti bir “sola dönüş” gerçekleştirse de 2022’de düzenlenen genel seçimlerde, üç sandalye farkla iktidarı sağ bloğa kaybetti. 

Tidö Anlaşması ve Değişen İsveç Siyaseti

İsveç parlamento seçimleri 11 Eylül 2022’de yapıldı ve İsveç Demokratları ,54 oy oranıyla 349 sandalyelik parlamentoda 73 sandalye kazanarak tarihindeki en büyük seçim başarısına ulaşarak dörtlü koalisyonun ortaklarından biri oldu. Dörtlü koalisyon İsveç Demokratları’nın yanı sıra Ilımlı Birlik Partisi, Hristiyan Demokratlar ve Liberaller’den oluşuyor. Koalisyonun liderliğini ise Ilımlı Birlik Partisi lideri Ulf Kristersson yürütüyor. Kristersson, kurucuları arasında neo-Nazi üyelerinin bulunduğu İsveç Demokratları’nı koalisyona almasından ötürü yoğun şekilde eleştirildi. İsveç Demokratları göçmen karşıtı sert söylemleriyle öne çıkıyor. 

Tidö Anlaşması yalnızca hükümetin kurulmasını sağlayan basit bir siyasi uzlaşı metni değil, aynı zamanda İsveç’in önümüzdeki dönemde........

© Daktilo1984