Yılların yazarı Adnan Binyazar bile TÜM ile BÜTÜN sözcüklerinin eşanlamlı olduğunu sanıyor ve 2 Temmuz 2026 günkü Cumhuriyet Kitap Eki’nde yayımlanan“Sait Faik Abasıyanık” başlıklı yazısında “Sait Faik’in tüm hikâyeleri” diye yazıyor. Komşusu Feridun Andaç ondan geri kalır mı, o da “tüm canlar tamamen yok olana dek” diye yazıyor. Oysa ikisi de “tüm” yerine “bütün” sözcüğünü kullanmak zorundaydı. Zorunda! Şimdi Vikipedi’den aldığım bilgiyi ilginize sunuyorum:

“Tüm; eksiksiz, bütün, hepsi veya tamamı anlamlarına gelen, bir varlığın veya kavramın parçalara bölünmeden önceki durumunu ya da bir bütünün tamamını ifade eden bir kelimedir. Günlük dilde genellikle bütün kelimesiyle eşanlamlı kullanılır” diyor Vikipedi ama bu bizi ilgilendirmez. Halk denilen insan yığışımı dilini pek hor kullanır. Yanlış tekrarlamayı sever. Ama biz sevmeyiz. Amaç kusursuz dil ise “tüm” ve “bütün” günlük yaşamda da olsa eşanlamlı değildir.

Günlük kullanım ve anlam çeşitleri (Vikipedi’den alıntılar):

Sıfat olarak: Bir ismin önüne gelerek o şeyin tamamını belirtir.

Örnek: “Tüm gün seni bekledim.” (Ama “Bütün gün seni bekledim” dil açısından daha doğrudur. Ö. İnce)

Zamir olarak: Cümlede isimlerin yerini tutarak “hepsi” anlamını verir.

Örnek: “Tümünü masaya bırak.” (Ama “hepsi”ni demek daha doğrudur. Buna göre bu iki sözcük her zaman eşanlamlı değil. Ö. İnce)

“Tüm”, “bütün” ve “hepsi” arasındaki farklar (Vikipedi’den alıntılar):

Kullanıcıların Reddit gibi platformlarda tartıştığı dilbilgisi ayrıntılarına göre bu üç sözcüğün farkları şu şekildedir:

Tüm ve bütün: Genellikle birbirinin yerine kullanılabilir. “Tüm insanlar” ile “bütün insanlar” aynı kapıya çıkar. (Ama “bütün insanlar” daha kullanışlıdır. Ö. İ.) Ancak bütün kelimesi, bazen fiziksel olarak bölünmemiş bir nesneyi (“bütün elma” gibi) vurgulamak için daha........

© Cumhuriyet