Osmanlı’nın tarih anlayışı (1)
Kâtip Çelebi, “Bozuklukların Düzeltilmesinde Tutulacak Yollar” (Düsturu’l-amel li-islahi’l-halel) adlı kitabında reayanın (halkın) hal ve gidişine dair şunları yazar: “İnsansız mülk olmaz, ordusuz halk olmaz, parasız ordu olmaz, halk olmadan para toplanmaz, adalet olmazsa da halk olmaz” (s.22)
Kâtip Çelebi (1609-1657), özgün adından da anlaşılacağı üzere kitabını Arapça yazmış. XVII. yüzyılda yaşayan ve devletin (mülkün, saltanatın) bunalımına çare arayan bir Türk bilginin yapıtını Arapça yazmış olması garip değil mi? Osmanlı Devleti eğer gerçekten bir Türk devleti olsaydı yazar halkın konuştuğu Türkçeyle yazmaz mıydı?
AKP iktidarının, R.T. Erdoğan’ın, İstanbul sosyetesinin ve İslamcıların Osmanlı aşkı, bizi Osmanlı’nın defterlerini açmak zorunda bırakıyor.
Benim gibi tarih öğrenimi görmemiş ama tarih okuyan bir yazarın kendine iyi tarihçiler ve iyi kitaplar seçmesi gerekir. Ben kendime Doğan Avcıoğlu’nu ve onun “Türklerin Tarihi” (Tekin Yayınevi, 1978) adlı 5 kitaplık yapıtını seçtim.
Seçmemin nedenini Kâtip Çelebi yukarıdaki cümlesiyle açıklıyor: Tarih sadece siyasi ve askeri tarih değildir, ekonomik ve toplumsal tarihtir. Toplumcu anlaşıyla kaleme alınmamış tarih ancak hamasi destan ve saltanat güzellemesi olur.
DOĞAN AVCIOĞLU’NDAN OKUYALIM
[Osmanlı İmparatorluğu, Osmanlı tarihine bile sahip çıkmaz. Tanzimat’a kadar okullarda Osmanlı tarihi okutulmaz, İslam tarihi okutulur. “Kavm-i necip” sayılan Araplara başrol tanınır. Türk ve Türkmen deyimi, gerek Osmanlılarda gerek Selçuklularda göçebe anlamına kullanılır. Kentlerde Türk ileri gelenleri kendilerine “Rumî” derler. Osmanlı, yerleşikliğe geçen Türkmen için “Türkmenlikten çıktı” deyimini kullanır. Anadolu için Rum (Roma) ve Yunan diyarı sözleri geçerlidir. İlk kez Anadolu’ya “Türkiya” adını Haçlılar verir. Anadolu deyimi de........
