Butlan, en genel tanımıyla hukukta bir işlemin (sözleşme, evlilik vb.) kuruluşundaki temel eksiklikler nedeniyle baştan itibaren geçersiz ve hükümsüz sayılması demektir. “Ölü doğmuş” bir işlem olarak nitelendirilen butlan, işlemin hukuken hiç var olmamış kabul edilmesini sağlar.

BUTLANIN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE TÜRLERİ

- Mutlak butlan: Kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan işlemlerin baştan itibaren geçersiz olmasıdır. Örneğin, resmi nikâhlı birinin tekrar evlenmesi.

- Nisbi butlan (iptal edilebilirlik): İşlemin yapılmasına rıza gösteren tarafın iradesindeki sakatlıklar (yanılma, aldatma, korkutma) nedeniyle iptal edilebilir olmasıdır.

- Sonuçları: Butlan kararı geriye dönük etki yapar ve taraflar, işlem hiç yapılmamış gibi aldıklarını iade ederler.

- TDK anlamı: Arapça kökenli olan butlan, “batıl olma hali, hükümsüzlük, yanlışlık” anlamına gelir.

Butlan, özellikle borçlar hukuku, medeni hukuk ve aile hukuku (evlenmenin butlanı) alanlarında sıkça karşılaşılan bir hukuki yaptırımdır.

CHP ve mutlak butlan: Butlan davası CHP’nin 38. olağan kurultayı ve 8 Ekim 2023 günü yapılan il kongresinin iptali için açılmıştı. Yargı mutlak butlan kararı verirse yapılan CHP kurultayı yapılmamış sayılacak; Özgür Özel’in CHP genel başkanlığı geçersiz sayılacak ve Kemal Kılıçdaroğlu tekrar CHP genel başkanı olacak. Ancak CHP yeni bir kurultay yapıp Özgür Özel’i gene genel başkan seçebilir. Bu durum kuşkusuz AKP ve CHP’nin iç muhaliflerince bilinmekte ama amaç eşeği yokuşa sürmek, CHP içinde bunalım yaratmak.

AKP’nin eski milletvekilleriden Şamil Tayyar, 4 Mayıs 2026 günü katıldığı bir televizyon programında ilgili mahkemenin mutlak butlan kararını yazdığını ancak kararı açıklamayarak uygun bir siyasal ortam beklediğini ileri sürmüş. Adalet Bakanı Akın Gürlek, 29 Nisan 2026 günü yaptığı açıklamada kararın Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne ait olduğunu ve kendisinin karar hakkında bilgisi olmadığını söylemiş.

AKP........

© Cumhuriyet