menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yanlış eksen Ortadoğu - Nejat Eslen

45 0
03.09.2026

“Ne zaman savaşacağını, ne zaman savaşmayacağını bilen kazanacaktır.”

Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılmasından bu yana Ortadoğu kaos içindedir. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra etnik farklılıkları, mezhep ve aşiret yapılarını dikkate almadan çizilen yapay sınırlar, yapay devletler, otoriter rejimler, zengin enerji ve su kaynaklarını, deniz ticaret yolu üzerindeki kritik darboğazları kontrol etmek için yapılan müdahaleler, bölge içi rekabetler, kullanılan vekil güçler, İsrail’in teolejik temelli yayılmacı girişimleri Ortadoğu’daki kaosun nedenlerini oluşturmaktadır.

İran savaşının Ortadoğu tarihinde farklı ve önemli bir yeri olacaktır. Çünkü bu savaş, ABD’nin askeri gücündeki tahditleri açığa çıkarmış; onun, yalnızca bölgesel değil, aynı zamanda küresel askeri etkinliğinin ve oyun kurma yeteneğinin sorgulanmasına neden olan sonuçlar doğurmuş ve Ortadoğu’daki kaosa yeni bir karakter kazandırmıştır.

ABD’nin İran ile ilgili stratejisinin nihai amacı; rejim değişikliğini gerçekleştirerek ve kendine yakın bir yönetimi iş başına getirerek bu ülke ile ilgili çıkarlarını gerçekleştirmek ve İsrail’in güvenliğin pekiştirmekti. Ancak ABD, yalnızca havadan yapılan darbelere dayandırdığı hatalı stratejisi ile bu amaçları sağlayamazdı ve sağlayamadı. İran savaşında ABD’nin konvansiyonel askeri güç yetenekleri, İran’ın asimetrik önlemleri karşısında başarılı olamadı. Bu savaş, asimetrik yeteneklerin konvansiyonel güce üstünlük sağladığı savaş olarak da tarihteki yerini alacaktır.

Bu savaş ile ABD yalnızca prestij kaybetmedi. Bu savaşta, üslerinin İran’ın karşı darbelerinin hedefi olması ile bölgedeki ABD askeri varlığının hem hassas durumda olduğu ve hem de Körfez ülkelerinin güvenliğinin garantisi olamadığı anlaşıldı. Bu durum, bölgede güvenlik boşluğu oluştururken dengeleri de değiştirdi. Bu........

© Cumhuriyet