Bir süredir Türkiye’de hemen her tartışmanın sonunda aynı cümle kuruluyor: “Devletin bir bildiği vardır” Bu söz artık yalnızca bir değerlendirme değil, bir yönetim anlayışının özeti haline geldi. Hukukun tartışıldığı yerde de söyleniyor, ekonominin çöktüğü yerde de. Dış politikada da, yargıda da, eğitimde de... 

“Devlet aklı” denince akan sular duruyor. Oysa demokrasilerde hiçbir akıl hukukun üzerinde değildir. Devletin aklı olmaz; devletin hukuku olur. Aklı olan millettir. Cumhuriyet, tam da bu yüzden monarşiden farklıdır. Çünkü cumhuriyet, yönetenlerin değil, yurttaşların ortak aklı üzerine kuruludur. Onu ayakta tutan saraylar, bürokrasi ya da güvenlik aygıtı değildir. Onu ayakta tutan, özgürce düşünebilen yurttaşların vicdanıdır. 

Bugün yaşadığımız kriz yalnızca ekonomik değildir. Evet, enflasyon yüksektir. Evet, milyonlarca insan geçim sıkıntısı yaşamaktadır. Evet, gençler geleceklerini başka ülkelerde aramaktadır. Ama bunların tamamı daha derin bir sorunun belirtileridir. Asıl kriz, Cumhuriyetin aklının zayıflamasıdır. Çünkü bir ülkede hukuk siyasetin emrine girerse yalnızca mahkemeler çökmez; güven duygusu da çöker. Liyakat terk edilirse yalnızca kurumlar değil, umut da çöker. Bilim geri plana itilirse yalnızca eğitim değil, geleceğin kendisi zarar görür. 

Bugün yaşadığımız sorunların ortak noktası Toplumun zihninde güç kazanırlar. İnsanlar “Nasıl olsa değişmez” demeye........

© Cumhuriyet