Atatürk’ün hastalıklarına yeni bir bakış - Ülgen Zeki Ok
Yaklaşık yedi yıl önce Atatürk’ün ölümüne yol açan siroz hastalığının gelişiminin temelinde çocukluğundan itibaren birçok kez geçirdiği sıtma ataklarının rol oynayabileceğini öne sürmüş ve bu hipotezi sonraki araştırmalarımla güçlendirmiştim. Yanıtını aradığım temel sorulardan biri, Atatürk’ün sıtma ataklarıyla böbrek sancılarının neden sıklıkla aynı anda geliştiğiydi; yeni araştırmalarım bu ilişkiye yönelik farklı bir açıklama geliştirmemi sağladı.
Daha önce Cumhuriyet’te yayımlanan yazılarımda, Atatürk’ün tekrarlayan sıtma ataklarına bağlı Hiperreaktif Malaryal Splenomegali Sendromu (HMSS) nedeniyle yaşamını yitirmiş olabileceğini yazmıştım. Atatürk ile aynı yıllarda siroz sonucu ölen ve hiç alkol kullanmamış olan Mehmet Akif Ersoy ve Romanya Kraliçesi Marie’nin sıtma ile ilişkilerini de bu bağlamda incelemiştim.
Yazılarımda Atatürk’ün yaşadığı böbrek sorunlarının, Plasmodium malariae sıtması ile ilişkilendirmiş olsam da bu türün çok nadir rapor edilmesi nedeniyle konuyu derinlemesine incelememiştim. Yeni tanı yöntemleriyle elde edilen bulgular, bu olasılığı yeniden değerlendirmeyi gerektiriyor.
Tıpta PCR gibi moleküler tanı yöntemlerinin gelişmesiyle nadir sanılan bazı enfeksiyonların hiç de nadir olmadığı anlaşıldı. 1996’da Manisa’da yalnızca P. vivax tanısı almış bir yaşındaki çocukta, tabloya Türkiye’de görülmediği düşünülen P. falciparum’un da eşlik ettiğini göstermiş, tanıyı 22 yıl sonra PCR ile doğrulamıştım. Bu olgu bize, kanda çok seyrek bulunan........
