menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Cumhuriyet’in ekonomisi nerede?

31 0
30.10.2026

Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Cumhuriyet’in 103. yılını kutluyoruz. Bayraklarımızı asıyor, Mustafa Kemal Atatürk’ü ve bağımsızlık mücadelemizin kahramanlarını saygıyla anıyoruz. Peki, Cumhuriyet’in ekonomik iddiasını ne yapıyoruz? Fabrikalarını satıp fotoğraflarını duvara asarak kurucu iradeye sahip çıkılabilir mi?

Cumhuriyet, egemenliği hanedandan alıp halka verirken bağımsızlığın maddi temellerini de kurmak zorundaydı. Kurucu kadrolar, üretim gücü olmadan siyasal egemenliğin korunamayacağını biliyordu. Başkasının finansmanına, teknolojisine ve üretimine bağımlılık, ülkenin karar özgürlüğünü de sınırlıyordu.

Bilsay Kuruç’un çalışmalarında ortaya koyduğu gibi, özellikle 1930’ların sanayileşme hamlesi bu bağımlılığı aşma iradesiydi. Fabrika, demiryolu, banka ve teknik kadro aynı projenin parçalarıydı. Devlet yatırım yapıyor, üretmeyi öğreniyor, insan yetiştiriyordu. Kurulan, ülkenin kendi geleceğini belirleme kapasitesiydi.

Bu mirası sahiplenmek, kurucu kadroların sorusunu bugüne taşımayı gerektiriyor: Türkiye, dünyadaki iş bölümünde kendisine ayrılan yere mi razı olacak, kendi geleceğini mi kuracak?

İktidarın yanıtını biliyoruz: Ucuz emekle rekabet edin, dış kaynak bekleyin, kamunun varlıklarını satın, inşaatı büyütün. Döviz ihtiyacı arttığında ücretleri baskılayın, vergiyi tüketimden toplayın, faturayı halka kesin. Bu bağımlılığı da........

© Birgün