Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

‘Zıvana’ genellikle iki parçayı birbirine bağlamak için kullanılan küçük boru, mil veya dil şeklindeki parçalara verilen isimdir. Zıvanasından çıkan parçalar dengesini kaybedip dağılır. İnsanlar için kullanıldığında da kişinin ruhsal dengesini, kontrolünü kaybetmesini ve ‘çileden çıkmasını’ ifade eder.

Sosyoloji anlamında vasatlık ise, kültürel veya entelektüel bağlamda kullanıldığında, vasatlık değerlerin değersizleşmesini, sıra dışı veya mükemmel olanın yerine ortalama/sıradanın yüceltilmesini ifade etmektedir.

Kavramı tam oturtmak önemli. Vasat kelimesi gündelik kullanımda ‘sıradan, olağanüstü tarafı bulunmayan, ne iyi ne kötü’ anlamlarını içerse de, vasatın ‘seçkin, adil, denge’ gibi anlamları da içermesi, birtakım ritüellere bağımlı olarak tercihin yansıması olarak da algılanabilir.

Vasat toplumlar sabit kalma çabası içindedir. Belirli bir rölanti üzerinden hareket eder. İçerik olarak da tüm topluma egemen kılınan bir normatif dayatma olduğu zaman, modernitenin inkârına kadar gidebilecek ve şahsileşen bir kurgu nedeniyle dayatmalara sahip olabilir. Bir toplumun vasatının seviyesi, o toplumun kendini inşa etmesi, yeniden üretmesi açısından oldukça belirleyicidir. Sabit kurgulu düşük toplumlar, kendilerini daha iyi bir vasatta yeniden üretme konusunda güçlük çekerler. Ama var olan üzerinden bir statü yakalamayı ihmal etmezler.

Seçkin ve üstün olanın........

© Birgün