Ortadoğu’yu kimlikler üzerinden şekillendirmeye soyunan Amerikan emperyalizminin bölgesel projeksiyonunun bir ürünü olan “Sünni Dolunayı”, Şii Hilali’ne karşı CIA laboratuvarlarında pişirildi.

Sykes-Picot’tan Barrack-Barrot’a süreklilik arz eden bu zihniyet, sınırları cetvellerle çizerken toplumları-ülkeleri de kimlikler üzerinden şekillendirmeyi esas almıştır.

Emperyalist saldırganlığın temel stratejilerinden olan “böl, parçala, yönet”in en verimli laboratuvarlarından olan Ortadoğu’da proje bugünlerde yeniden gündeme gelse de, evveliyatı bir hayli eski.

Şii Hilali’ne karşı Sünni Dolunayı oluşturma arzusunun fiiliyata dökülmesinin miladı da 2010’ların başlarındaki Arap Baharı. Maksat İran merkezli Şii jeopolitiğini çevrelemek, ABD-İsrail ile uyumlu siyasal İslamcı rejimler inşa etmek.

Dönemin konjonktürel aktörleri olan İhvancılar (Müslüman Kardeşler) üzerinden bölgenin siyasal İslamcı aktörlere teslim edilmesi hedefleniyordu. İhvancı tasarım emperyalizmle uyumlu, “ılımlı İslamcı iktidarlar kuşağı” inşasını içeriyordu.

Büyük Ortadoğu Projesi’nin (BOP) çıktısı olan proje kapsamında, İran’dan Suriye’ye uzanan “Direniş Cephesi” çökertilecek, yerlerine ABD-İsrail ile uyumlu rejimler inşa edilecekti. Bu aynı zamanda bir Sünni Dolunayı tasarımıydı.

İran, Suriye ve devlet içindeki devlet konumundaki Lübnan Hizbullahı İsrail’in devlet olarak varlığına karşı çıkan, işgalci devletin yayılmacı politikalarına karşı duran, Filistin meselesine doğrudan destek sunan aktörlerdi. Amerika'nın politikalarının önünde de birer engellerdi.

Ancak halkların itirazı, bölge jeopolitiğinin gerçekliği vs gibi etmenler nedeniyle İhvan projesi kesintiye uğradı. Siyasal İslamcıların bir kanadının -Körfez monarşileri- bir diğer kanadını –İhvancılar- kendilerine tehdit olarak görmelerinin de etkisiyle Müslüman Kardeşler yasaklı aktörlere dönüştü.

İhvan’ın raf ömrü şimdilik doldu ancak proje yeni aktörlerle ilerletildi. 7 Ekim saldırılarının ardından oluşan yeni denklemde proje farklı varyantlarıyla bu kez de rejimler üzerinden piyasaya sürüldü.

İran’dan başlayan, kuzeybatıdan Irak, Suriye, Lübnan üzerinden Filistin’e; güneydoğudan ise Arap yarımadası ve Kızıldeniz’e uzanan Şii Hilali, son dönemlerde önemli darbeler aldı. Gazze’nin yerle bir edilmesi, Filistinli direniş örgütleriyle Lübnan Hizbullahı’nın direncinin kırılması bu cephede önemli........

© Birgün