menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

'Stratejik derinlik'ten 'bölgesel sahiplenme'ye: AKP'nin ABD endeksli dış politikası

82 0
04.11.2026

Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

AKP’nin ilk yıllarındaki dış politika yönelimi "Stratejik Derinlik"le "doktrin"e edilmişti. Neo Osmanlıcı, kimilerine göre Pan İslamist, bu strateji Davutoğlu’nun eseriydi. Siyasal İslamcıların “mabedi” Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi tedrisatlı Davutoğlu’nun danışman, dışişleri bakanı ve başbakan olarak uygulayıcısı olduğu “doktrin”e göre siyasal İslamcı AKP, Osmanlı bakiyesi coğrafyada etkin olacak, oyunlar kuracak, oyunlar bozacaktı.

Stratejik derinlik birden bire ortaya atılan bir yönelim değildi. Amerikan emperyalizminin yeni Ortadoğu yöneliminin bir uzantısıydı. Teorinin ortaya atılışı ile Amerikan emperyalizminin bölgeye yönelik müdahaleleri başat ilerliyordu. 11 Eylül saldırılarıyla birlikte ABD, “önleyici doktrin” adı altında bölgesel müdahaleciliğine meşruiyet arayışına girdi.

Teori aynı zamanda küresel sermayenin ve Türk burjuvazisinin taleplerini de içeriyordu. “İhvan kuşağı” üzerinden Türkiye Ortadoğu semalarında boy gösterecek, tüm bölgede ABD destekli inşa edilen Müslüman Kardeşler rejimleri birbirini bütünleyecekti.

Bu kuşağın ucu AKP Türkiyesi’nden Mursi’nin Mısır’ına çıkıyordu. 2011’in fırtınalı Arap Baharı’nda işler tersine döndü, proje tutmadı, Ortadoğu’da bambaşka bir toplumsal, siyasal, sosyo ekonomik gerçeklik ortaya çıktı.

DENGELEME Mİ, VEKİL DEVLETE DÖNÜŞ MÜ?

AKP’nin ABD yörüngesindeki dış politikası da yeni jeopolitik denklem çerçevesinde revize edildi. “Stratejik Derinlik” bir tarafa bırakıldı, yeni bir dış politik yönelim ortaya atıldı: “Bölgesel........

© Birgün