Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

TÜİK, Ağustos 2026 işgücü istatistiklerini bugün açıkladı. Verileri incelediğimde karşıma iki ayrı hikâye çıktı. Manşetteki hikâye iyi bir haber gibi duruyor: İşsizlik oranı 0,3 puan azalarak yüzde 7,8’e geriledi, işsiz sayısı 106 bin azalarak 2 milyon 740 bine indi. İstihdam ise 136 bin artarak 32 milyon 507 bine çıktı.

Ancak aynı bültende manşetlere pek girmeyen bir satır daha var: Zamana bağlı eksik istihdamı, potansiyel işgücünü ve işsizleri kapsayan atıl işgücü oranı 0,4 puan artarak yüzde 31’e yükseldi. Yani işsizlik oranı düşerken, çalışmak isteyip yeterince çalışamayanların oranı yükseldi. İkisi de resmî rakam, ikisi de doğru.

AYNI VERİ, İKİ OKUMA

Aynı gün DİSK-AR, “İşsizliğin Görünümü” raporunu yayımladı. Burada baştan bir noktayı belirtmek isterim: DİSK-AR farklı bir veri kullanmıyor. Rapor, TÜİK’in bugün açıkladığı Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına dayanıyor. Yüzde 31’lik geniş tanımlı işsizlik oranı da TÜİK’in atıl işgücü oranı olarak yayımladığı göstergeyle aynı. DİSK-AR’ın yaptığı, bu oranı kişi sayısına çevirmek ve yıllar içindeki seriye yerleştirmek. Sonuç: Geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 608 bin.

Elbette bu rakamı, DİSK-AR’ın TÜİK verilerinden yaptığı bir hesaplama olarak okumak gerekir. Ama hesabın dayandığı tanımlar TÜİK’in kendi tanımları. Bu nedenle mesele “hangi kurum doğru söylüyor” değil, “hangi rakam neyi ölçüyor”.

MANŞETİN DIŞINDA KALANLAR

Dar tanımlı işsizlik, iş arayıp bulamayan ve kısa sürede işe başlayabilecek olanları sayıyor. Geniş tanımlı ölçü ise bunlara iki grubu ekliyor: Potansiyel işgücü, yani iş aramayı bırakmış ama çalışmaya hazır olanlar ile iş arayıp hemen başlayamayacak olanlar; bir de zamana bağlı eksik istihdam, yani az saat çalıştığı için daha fazla çalışmak isteyenler. DİSK-AR’ın raporuna göre 4,4 milyon kişi haftalık 40 saatten az çalışıyor ve daha fazla çalışmak istiyor, 5,5 milyon kişi ise çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor. 12 milyon 608 bin ile 2 milyon 740 bin arasındaki yaklaşık 9,9 milyonluk fark, işte bu iki gruptan oluşuyor.

Oranlardaki fark daha da çarpıcı: Yüzde 7,8’e karşı yüzde 31. DİSK-AR’a göre iki oran arasındaki makas Ocak 2022’de yaklaşık 11........

© Birgün