Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Google 2000'lerin başında habere erişimi dönüştürdü ancak haberin tüketimini hemen etkilemedi. Kullanıcı makaleyi okumak için yine de yayıncının sayfasına ulaşmak zorundaydı. Bu durum platforma bir bağımlılık yarattı: Yayıncılar trafik için Google'a yapısal olarak muhtaç hale gelirken bu trafik üzerinden haberi üretenlere belirli bir miktar para aktarılıyordu.

Arama motorları aynı zamanda SEO (arama motoru optimizasyonu) adıyla yeni bir strateji yarattı ve bu editöryal kararları yavaş yavaş önem sırasına göre değil, sıralamada üste çıkmaya göre yönlendirdi. Bu sistemde “tık avcısı” niteliksiz haber sayfaları da bir gelir kapısına dönüştü. Nitelikli haber üretenler de platformun algoritmik insafına kaldı. Basılı abonelikler çöktü; tek tek makaleler arama yoluyla bulunup okunabilir hale gelince bütünü satın alma gerekçesi de ortadan kalktı. Meta (Facebook, Instagram) ve Twitter (X) gibi platformlar da doğrudan sayfa trafiğini düşüren diğer aracılar olarak devredeydi.

Şimdi yapay zekâ özetleri ve sohbet botları sadece habere ulaşmayı değil, haberle kurulan ilişkiyi dönüştürmeye aday. Kullanıcının artık yayıncının sayfasına hiç gitmesine gerek kalmıyor. Yanıt, kaynakların algoritmik bir sentezle derlenmesiyle doğrudan okuyucunun karşısına çıkıyor. Arama motorlarının yarattığı karşılıklı bağımlılık dahi çöküyor; paraya çevrilecek trafik yok, reklam satılacak sayfa görüntülemesi yok, beslenecek abone ilişkisi yok. Yasal düzenlemeler ya da dev teknoloji şirketleriyle karşılıklı anlaşmalar olmazsa medya içeriği yayıncının hiçbir zaman gelir elde edemediği bir yanıtın hammaddesi olarak kullanılıyor.

HABER TAKİBİ YAPAY ZEKÂYA KAYDI MI?

Oxford Üniversitesi bünyesindeki Reuters Enstitüsü'nün 15 yıldır hazırladığı Dijital Haber Raporu'nun 2026 yılı verilerine göre dünya genelinde çevrimiçi habere erişim geleneksel araçlardan sosyal medya, video ağları ve yapay zekâ sohbet botları gibi üçüncü taraflara yönelmiş durumda. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 48 ülkeyi kapsayan araştırmada katılımcıların T'ü sosyal medya ve video ağlarını kullandığını belirtirken, haber kuruluşlarının kendi mecralarına erişim Q'de kaldı.

Yapay zekâ sohbet botlarını haber almak amacıyla kullananların oranı geçen yıl %7 iken bu yıl 'a yükseldi. Kullanıcıların demografik dağılımı bu oranın hızla artacağına işaret ediyor: En yaşlı grupta yapay zekâ botlarını haber için kullananların oranı %5’te seyrederken 35 yaş altındakilerin 'sı habere yapay zekâ ile ulaşıyor.

Kullanıcıların yapay zekâ botlarında en çok değer verdiği özellik, takip soruları sorabilmek (B). Bu bulgu, yapay........

© Birgün