menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Performans hesapları ve iyi hekimlik

35 0
11.09.2026

Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

2022 yılında hekimler çalışma koşulları, özlük hakları ve sağlık sistemindeki sorunlar nedeniyle bir dizi eylem yapıyordu. Sağlık Bakanlığı çareyi “Beyaz Reform” dediği düzenlemelerde aradı. Bakan Fahrettin Koca 13 Ağustos 2022’de “Bir süredir bitkisel hayatta olan performans sisteminin fişi çekildi” dedi. “Performans sisteminin” yerini “teşvik sistemi” almıştı. Aslında yapılan aynı uygulamaların farklı tanımlanmasından başka bir şey değildi. Geçtiğimiz ay teşvik sistemine “Bireysel Hedef Katsayısı” (BHK) eklenmesiyle anladık ki performansın değil ama iyi hekimliğin fişi çekiliyor. Adı farklı söylense de bu muayene ve işlem başı ödeme sistemi sağlık hizmetlerindeki piyasacı dönüşümün, bozulmanın nedenlerinden biriydi, BHK ile üzerine tüy dikildi.

Okuyucu için alacağı sağlık hizmetlerini yakından ilgilendiren bu uygulamaların anlaşılmasının zor olduğunu biliyorum. Öyle karmaşık hesaplamalar var ki hekimlerin, diş hekimlerinin anladığını söylemek de mümkün değil. Oysa onların gelirlerini ve birbirleri ile ilişkilerini doğrudan etkileyecek bir düzenleme yürürlüğe kondu.

PUAN YARIŞI

Türkiye’de sağlık hizmetlerini birer tüketim nesnesine dönüştüren modelin ayaklarından birini kamudaki performans/teşvik sistemi ile özeldeki ciro baskısı oluşturuyor. Bu sistemde hekimlere daha çok hasta bakma, daha çok tıbbi girişim ve ameliyat yapma baskısı oluşuyor. Sonuç sağlık istatistiklerine çarpıcı biçimde yansıyor. 2002 yılında bir yılda hekime başvuru 209 milyon iken 2024 yılında bir milyarı geçerek bir milyar 48 milyon olmuş. Aynı dönemde kişi başı ortalama hekime müracaat sayısı 3,1’den 12,2’ye çıkmış. Toplam ameliyat sayıları da 2002’de bir milyon 600 bin iken 2024’de 6 milyon 270 bine çıkmış. MR, bilgisayarlı tomografi gibi tetkiklerde dünyada başı çekiyoruz. Kuşkusuz tüm bunlar hizmette kalite artışı anlamına gelmiyor. Daha çok........

© Birgün