Dil canlı bir organizma olduğu için kimi sözcüklerin yazımı, kimilerinin ise anlamı süreç içinde değişime uğruyor. Ancak bu değişim her zaman ölçünlü dilin kurallarına uygun olmuyor. Dilciler her ne kadar bu durumu eleştirseler de yanlış kullanımların önüne geçilemiyor. Sözgelimi Fransızca “rögar” sözcüğünü “lögar” diye yazıp söylüyor kimileri. Yine Fransızcadan dilimize giren yaya kaldırımı anlamındaki “trotuar” sözcüğünü halkımız “tretuvar”a çevirmiş. Ama bizim Dil Derneği’nin Güncel Yazım Kılavuzu’nda hâlâ “trotuar” yazıyor!

Bir de anlam değişikliğine uğrayan sözcükler var. Bunların başında da “oldukça” geliyor...

“Oldukça”nın sözlükteki anlamı, “epey, hayli, yetecek kadar”dır. Yani azlık bildiren bir belirteç... Ama uygulamada yaygın olarak “çok” anlamında kullanılıyor. Yanlış kullanıma örnek birkaç tümce:

-“Yakın arkadaşımı yitirince oldukça üzüldüm.”

-“Akşamki filmden oldukça sıkıldım.”

 -“Günümüzde insanlar oldukça acımasızlaştı.”

OKURLAR DA YAKINIYOR

Bu hafta iki değerli okurumuz da aynı konuya değinmiş mektuplarında. Önce Yüksek İnşaat Mühendisi Ümit Demirhan’ın mektubunu okuyalım:

“Attila Bey merhaba,

Türkçenin düzgün kullanılmasına yönelik eleştiriler içeren yazılarınızı ilgiyle izlemekteyim. Bende de benzer duyarlılık var. Birkaç örnek vermek isterim:

‘Oldukça’ sözcüğü ‘çok’ sözcüğünün yerini aldı. Genelde çok denilmekten kaçınılıyor ve oldukça sözcüğü kullanılıyor.

‘Muadil’ sözcüğü yerine ne güzel ‘eşdeğer’ sözcüğümüz var. Eskiden sıklıkla eşdeğer kullanılırdı. Günümüzde herkesin dilinde muadil var.

Çocukluğumda hep ‘adı, soyadı’ kullanılırdı. Defterlerimizde, kitap etiketlerinde, her........

© Birgün