“Kullan, araştır, paylaş, geliştir!” sloganıyla 2018’den bu yana faaliyet yürüten Özgür Yazılım Derneği, yazılımların özgürlüğünden başlayarak donanım, internet ve hizmetler alanında da insan özgürlüğünü savunan bir topluluk olarak çalışmalarını sürdürüyor.

Dernek, faaliyet alanının önemli buluşmalarından biri olan uluslararası özgür yazılım konferansı ÖzgürKon ile özgür yazılım, internet özgürlüğü ve dijital haklar alanındaki tartışmaları bir araya getiriyor.

Bu yıl 25-26 Nisan 2026’da İstanbul Kadıköy’deki Barış Manço Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek ÖzgürKon, fiziksel olarak ilk kez, toplamda ise üçüncü kez düzenlenecek. Katılımın ücretsiz olduğu konferansta, iki gün boyunca Türkçe ve İngilizce oturumlar yer alacak.

ÖzgürKon öncesinde, Özgür Yazılım Derneği kurucu üyesi Özcan Oğuz ile özgür yazılım hareketinin politik anlamını, Türkiye’deki özgür yazılım topluluğunun durumunu ve beş yıl aradan sonra yeniden düzenlenen konferansı konuştuk.

“Özgür yazılım hareketi, kullanıcının özgürlüğünü merkeze alır”

Özgür yazılımı yalnızca teknik bir mesele olarak değil, daha geniş bir toplumsal mücadele alanı olarak tanımlıyorsunuz. Bu yaklaşımı biraz açabilir misiniz?

Özgür yazılım, kavramsal olarak da yazılımdan çok özgürlükle ilişkili bir meseledir. Bu durum, toplumsal özgürlük mücadelelerinin bilişim alanına yansımasıdır. Nasıl ki ifade özgürlüğü, bunu baskılayacak bir rejim olmadığı sürece engellenmemesi gereken bir haksa yazılım özgürlüğü talebi de1970’li yıllardan itibaren ortaya çıkmış ve özgür yazılım hareketi doğmuştur. Daha sonra bu hareket politik olarak ikiye ayrılmıştır: Özgür yazılım ve açık kaynak hareketi. Açık kaynak yaklaşımı daha çok yazılımın kendisine ve teknik avantajlarına odaklanırken özgür yazılım hareketi başından itibaren kullanıcının özgürlüğünü merkeze almış ve ideolojik çerçevesini bu eksende kurmuştur.

Dolayısıyla tartışma yazılımın kendisinden ziyade yazılım politikasıyla ilgilidir. 21. yüzyılla birlikte yazılım, belirli bir grubun aracı olmaktan çıkmış, internet kullanımının yaygınlaşmasıyla doğrudan geniş kitleleri etkileyen bir alan haline gelmiştir. Bu da özgür yazılım hareketinin önemini yeniden artırmıştır. Örneğin yaygın işletim sistemlerinden Microsoft Windows, ABD menşeli bir şirketin ürünüdür ve bu ülkenin ticaret politikalarına tabidir. ABD’nin ambargo uyguladığı ülkelerde bu yazılımların kullanımının kısıtlanabilmesi, yazılımın yalnızca teknik değil aynı zamanda politik bir alan........

© Bianet