15 Ocak 2025'te kabul ederek yasalaşan “7538 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” yıllarca çalışma hayatında olan ve emeklilik hakkını bekleyen engellilerin yaşamını bir gecede değiştirdi.

Yasa, Ekim 2008 öncesi sigortalı olan engelli yurttaşların en temel anayasal hakkını ve 45 yıldır yürürlükte olan engelli emeklilik hakkını hiçbir kademeli geçiş veya koruma hükmü getirmeden ellerinden aldı.

Hatta yıllar önce emekli olmuş, maaşını alan ve düzenini kurmuş engelli yurttaşların emeklilik hakları bu kanunla geriye dönük olarak iptal edildi.

Yıllar sonra maaşları kesilen, sağlık güvenceleri ellerinden alınan engelliler, hukuki güvensizlik ve geçim kriziyle baş başa bırakıldı.

Engelli Emeklilik Dayanışma Derneği (EMED), ilgili yasanın iptali için Anayasa Mahkemesi'nde dava açtı. Ancak 18 aydır bir sonuç çıkmış değil.

“Ağır hastalıklarımıza rağmen çalışmaya mecbur bırakılıyoruz”

Dernek Başkanı Nazlı Pınar Tetik, diğer dernek üyeleri gibi yasadan etkilenen isimlerden. Kanser tedavisi gören Tetik, emekli aylığının kesildiğini SMS ile öğrenmiş.

bianet’in ulaştığı Tektik, kanunun yarattığı hak kayıplarını “Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal hak gaspı” olarak nitelendirdi.

Düzenlemeyle birlikte SGK ve Yüksek Sağlık Kurulu’nun ret oranının yüzde 98’e ulaştığını, mağdurların yüzde 75’inin ise emekliliği hak etmiş ya da emekliliğinin son yılına girmiş kişiler olduğunu belirtti.

İç hukuk yollarının tıkanmasının ardından konuyu Birleşmiş Milletler’e taşıdıklarını söyleyen Tetik, kazanılmış hakların geriye yürütülemeyeceği gerekçesiyle BM’nin inceleme sürecini başlattığını aktardı. Anayasa Mahkemesi’ne yaptıkları başvurunun ise 18 aydır beklediğini belirtti.

Bakanlık ve SGK’nin veri paylaşmadığını, randevu taleplerinin de karşılanmadığını söyleyen Tetik, 2008 öncesi sigortalılar için mevcut hakkın 2028’de zaten sona ereceğini ifade etti.

Tetik, son bir iki yılı kalan engellilerin emeklilik hakkının kaldırılmasına şu sözlerle tepki gösterdi:

“Sağlığımız elverse zaten çalışırız; ancak ağır hastalıklarımıza rağmen çalışmaya mecbur bırakılıyoruz.”

İki gün ile kaybettirdiler

Diyabet hastası Ahmet (soy ismini vermek istemiyor), emeklilik hakkını başvuru sürecindeki iki günlük fark nedeniyle kaybetmiş.

2019’da yüzde 44 oranında engelli raporu olan Ahmet, hastalığının ilerlemesi üzerine 2024’te yüzde 71 oranında süresiz engelli raporu aldı. Ankara Vergi Dairesi de vergi indirim belgesini onayladı. Ancak belge SGK’ya 17 Ocak 2025’te ulaştı. 7538 sayılı Kanun ise iki gün önce, 15 Ocak’ta........

© Bianet