Geçen hafta, nükleer saldırı hedefi olmaması için ABD üslerinden kurtulmak; ABD üslerinden kurtulması için bağımsız olmak; bağımsız olması için Danimarka’nın ekonomik vesayetinden kurtulmak; Danimarka’nın ekonomik vesayetinden kurtulması için de “madencilik” ve “turizm” sektörlerinin altyapısını hazırlamak üzere dev bütçeli yatırımcı bulmak ve çeşitlendirmek zorunda olan Özerk Grönland’dan bahsetmiştik.

Bilinmeyen bir gelecekte bağımsızlığa kararlı olan Grönland Parlamentosu, Mayıs 2017’de, bir anayasa komisyonu kurdu ve komisyonun, “bağımsız” ve “özerk” Grönland olmak üzere iki farklı anayasa taslağı hazırlayacağını duyurdu. Şimdi sıra, ekonomik altyapıyı bağımsızlığa hazırlamaya gelmişti.

Demiryolu bulunmayan ve karayolu da yok denecek kadar az olan Grönland’da, yolcu uçaklarının inebileceği tek pist, Kangerlussuaq Havalimanı’ndaydı. Toprak buzlarının erimesi ile pist zarar görünce, turizmi canlandırmak isteyen Grönland’a yeni havalimanları inşa etme fırsatı da doğmuş oldu. Özerk Grönland’ın, iki ayrı bölgeye, havalimanı inşa ve işletme ihalesini, 2018’de, Çinli bir firmanın da yer aldığı bir konsorsiyuma vermiş olması, ABD’yi huzursuz etti. Grönland’ı ekonomik olarak kendine bağımlı pozisyonda tutmak isteyen Danimarka, ABD’nin tepkisini fırsata çevirdi ve “güvenlik” gerekçesiyle ihaleyi iptal etti.

Soğuk ülkeleri daha yoğun ziyaret eden Çinli turistleri çekmek isteyen Grönland’a yapılan bu Danimarka müdahalesi, tartışmalara yol açtı. Danimarka, meseleyi bir “güvenlik” sorunu yerine bir “altyapı” sorunu olarak gören Grönland’ı sakinleştirebilmek amacıyla; Eylül 2018’de, Nuuk ve Ilulisat’taki pistleri yolcu uçaklarının iniş-kalkışlarına uygun hâle getirilmesi için, Grönland’a zayıf bir “kredi” paketi sunmak zorunda kaldı. “Turizm” için uyduruk pistler yerine modern havalimanlarına ihtiyaç duyan Grönlandlılar, ABD ve Danimarka kaynaklı bu müdahaleyi, öfke ile akıllarında tuttular.

2018-2019: HİPERSONİK SİLAH TEHDİDİNİ GRÖNLAND’SIZ DENGELEYEMEYECEĞİNİ GÖREN ABD’NİN PANİĞİ

2018’de, Grönland ile Danimarka arasında, havalimanı tartışmaları yaşanırken; ABD ve İngiliz nükleer denizaltıları, 10 yıl aradan sonra, Arktik’in buz tabakası altında Rus ve Çin denizaltılarını avlama amaçlı ICEX eğitimlerine başladılar ve bu eğitimler, devamlılık kazandı. Aynı yıl, ABD 6. Filosu, 1991’den sonra ilk defa, hem de USS Harry S. Truman uçak gemisi ile Arktik Okyanusu’na girdi; hatta Norveç ile Grönland arasındaki sularda, Trident Juncture 2018 isimli büyük çaplı bir NATO tatbikatı da yapıldı. Yerden bin km yüksekliğe fırlatılabilen anti-balistik SM-3 füzelerini taşıyan Arleigh Burke sınıfı ABD destroyerlerinin Grönland’ın bin 200 km doğusundaki Barents Denizi’ndeki varlıkları, 2018’den itibaren kalıcılaştı.

Arktik’teki aşırı askerî hareketlenmenin ve kalıcılaşmasının sebebi, Putin’in 10 Mach süratle uçabilen 2 bin km menzilli “Kinzhal” hipersonik füzesinin Rus Ordusu’nun envanterine girdiğini açıklaması idi. Henüz........

© Aydınlık