İran savaşı başladığından beri gözler doğal olarak Tahran-Tel Aviv-Washington hattına kilitlendi. Ateşkesin bozulmasının ardından, şimdiki gündem İsrail’in sahte bayrak operasyonları, savaşın bölgeselleşmesi riski ve ABD’nin eylemlerinin sınırı. Bu dönemde Suriye’deki gelişmeler uluslararası siyaseti takip edenler için ikincil konuma düştü. Oysa aynı dönemde Şam’ın diplomatik yeniden yapılanma sürecinde önemli ilerlemeler oldu.

Esad yönetiminin devrilmesiyle Şam’da yönetim değişti. Ancak bu değişiklik, Suriye devletinin nesnel çıkarları doğrultusundaki yöneliminde bir değişiklik olduğu anlamına gelmiyor. Asıl değişen, Washington’un Suriye stratejisi oldu. Çünkü ABD, otuz yılı aşkın süredir izlediği Suriye’yi parçalama stratejisini, sahadaki güç dengeleri karşısında sürdüremez hale geldi.

ŞAM’IN PRATİĞİ VE İSRAİL

Esad yönetiminin devrilmesinden sonra Ahmed eş-Şara yönetiminin, tümüyle Atlantik ve İsrail lehine bir dış siyaset stratejisi izleyeceği yaygın kanıydı. Bu görüşü savunanlara göre, ABD-İngiltere-İsrail ve Türkiye birlikte Esad yönetimini devirmiş ve Şara’yı işbaşına getirmişti. Bu nedenle Şara, kaçınılmaz olarak Atlantik ve İsrail çıkarlarına uygun bir siyaset izleyecekti. Bu iddianın arkasında duranlar, Trump’ın “Şara’yı biz getirdik, ona Hizbullah’ı halletme görevini verdik” mealindeki açıklamalarına sarıldılar. Peki biz de şunu soralım: Madem Suriye’de, yeni yönetimin işbaşına gelmesini ABD-İngiltere, Türkiye ve İsrail’in köşe taşlarını oluşturduğu bir eksen sağlamıştı, o zaman neden İsrail’in güvenlik aygıtları Suriye’deki mevcut durumu bir tehdit olarak görmeye devam ediyor?

Şara yönetiminin bir buçuk yılı aşkın pratiği, bu yöndeki görüşlerin doğru olmadığını ortaya koydu. Şam yalnızca Batı’ya yönelmediği gibi, Rusya ve Çin’le bağlarını da koparmıyor.

İran savaşı devam ederken Şam’ın izlediği diplomasi, tek bir eksene yönelmediğini göstermiş oldu. Ahmed eş-Şara önce Moskova’ya giderek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştü. Bir ay sonra Washington’da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya geldi. Bir ay arayla önce Putin, ardından Trump’la........

© Aydınlık