Güvenlik işbirliğinden çok kutuplu düzene
Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), kuruluşunun 25. yılında kurumsal derinleşme ve işbirliğini geliştirme aşamasına geçti. Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen zirvede Bişkek Bildirgesi ve ŞİÖ Şartı’nda değişiklik protokolünün yanı sıra, üye devletlerin güvenliğine yönelik tehditlerle mücadele için Evrensel Merkez’in ve Uyuşturucuyla Mücadele Merkezi’nin çalışma esasları belirlendi. Bilgi güvenliği, yapay zekâ, enerji, liman ve lojistik merkezleri, yeşil teknoloji, iklim ve çevre alanlarında da yeni işbirliği mekanizmaları oluşturuldu.
Bişkek Zirvesi’nde, ŞİÖ’nün ortak güvenlik anlayışını genişleten “Güvenlik Tehditleri ve Meydan Okumalarıyla Mücadele Evrensel Merkezi”nin çalışma esasları kabul edildi. 2004’ten beri faaliyet gösteren Bölgesel Terörle Mücadele Yapısı’nın (RATS) ötesine geçen merkez, terörizm, ayrılıkçılık ve aşırıcılığın yanı sıra sınır aşan suç, uyuşturucu, bilgi ve biyogüvenlik gibi yeni tehditleri kapsamlı bir ortak güvenlik anlayışı içinde ele alacak. Böylece uzun süredir tartışılan RATS’ın daha geniş bir güvenlik mekanizmasına dönüştürülmesi fikri kurumsal bir nitelik kazandı.
ÖNCE GÜVENLİK
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Orta Asya’da başta terörizm, ayrılıkçılık ve aşırıcılık olmak üzere ortak tehditlerle karşı karşıya kalan ülkeler, sınır güvenliği ve istikrarı sağlamak üzere Çin ve Rusya’yla bir araya geldi. Şanghay Beşlisi böylece önce güvenlik ve........
