Küresel ekonomi bazen rakamlarla değil, psikolojiyle yön değiştirir. Son dönemde İran-ABD geriliminin yeniden yükselmesi, enerji hatlarına ilişkin risklerin konuşulması ve belirsizlik atmosferinin genişlemesi, piyasaları bir kez daha güven arayışına itti. Tam da bu sırada birbirini tamamlayan ama farklı dünyaları temsil eden iki yatırım aracı yeniden tartışmanın merkezine yerleşti: altın ve Bitcoin. Bu tartışmayı yalnızca finansal bir rekabet olarak görmek eksik kalır; aslında bu, dünyanın nereye doğru evrildiğinin bir göstergesi.

Jeopolitik gerilimler arttığında yatırımcı davranışı neredeyse refleks haline gelmiş bir kalıba girer. Riskten kaçış başlar. Bu nedenle İran ile ABD arasında artan tansiyon, Hürmüz hattına ilişkin senaryolar ve bölgesel kırılganlıklar piyasada ilk olarak altını yukarı taşırken kripto tarafında dalgalanmaları artırdı. Bu tabloyu daha da belirgin hale getiren bir diğer gelişme ise ABD’den gelen ekonomik verilerin dahi belirsizlikten etkilenmesi oldu. Normal şartlarda her ay açıklanan ve ABD’de tarım, kamu ve kâr amacı gütmeyen bazı sektörler dışındaki tüm istihdam artışını ölçen tarım dışı istihdam verisi; ekonomik büyümenin, tüketimin ve faiz politikalarının yönünü belirleyen en kritik göstergelerden biri kabul edilir. Ancak hükümetin kısmi kapanması nedeniyle bu verinin toplanamaması ve açıklanamaması, piyasalarda “dünyanın en büyük ekonomisinin bile veri akışında aksamalar yaşayabildiği” yönünde sembolik bir kırılma yarattı. Bu durum yalnızca teknik bir gecikme değil, küresel ölçekte güven algısını zedeleyen bir gelişme olarak yorumlandı. Çünkü dünya ekonomisinin nabzını tutan bu verinin dahi aksaması, sistemin ne kadar hassas ve kırılgan bir zeminde ilerlediğini gösteren güçlü bir mesaj niteliği taşıyor.

Tarihsel olarak bakıldığında her kriz döneminde ilk yöneliş altına olmuştur. 1979 İran Devrimi, 1991 Körfez Savaşı, 2008 finansal çöküş ve pandemi süreci… Hepsinde ortak bir davranış kalıbı gözlendi. Belirsizlik büyüdükçe insanlar somut değere yöneldi. Bugün Türkiye’de........

© Aydınlık