Tam da 80 yıl oluyor... Yıllarca İç Anadolu'nun köylerinde geçen çocukluğumun 10. yılında kendimi, demiryolcu babamın tayin edildiği Ankara'nın savaş sonu hareketliliği içinde bulmuştum... Türkiye ilk kez çok partili seçime hazırlanıyor, Missouri zırhlısının ziyareti ardından başlayan ABD emperyalizmine teslimiyet süreci medyanın beyin yıkamasıyla giderek büyük hız kazanıyordu.

Bit Pazarı'na yakın mahallemizde birlikte çaput top peşinde koşuşturduğum Ermeni, Rum, Kürt arkadaşlarımdan Cevdo 1946'nın bir kış günü yüzünde acılı bir ifadeyle bizi bulmuş, savaş sonunda İran topraklarında Kürtler tarafında kurulmuş olan Mahabat Cumhuriyeti'nin İran Ordusu tarafından işgal edildiğini, liderlerinin de tutuklandığını anlatmıştı.

Tam da o günlerde Türkiye'de yeni kurulmuş iki sol partinin, Türkiye Sosyalist Partisi ve Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi'nin sıkıyönetim tarafından kapatılmış olmasına dahi ABD'nin dayattığı anti-komünist histeri içindeki medyada hiçbir tepki gösterilmediği için, komşu ülkedeki bu gelişme de pek yankı bulmamıştı.

İnsanlık tarihinin en yüz kızartıcı olaylarından biri olan Mahabat Cumhuriyeti'nin yok edilmesinin nedenlerini ancak yıllarca sonra, 60'larda, sol medyada ve Türkiye İşçi Partisi saflarında birlikte olduğumuz Kürt dostlarımdan öğrenecektim.

Evet... Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Osmanlı İmpartatorluğu'nun yıkılış ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş döneminde emperyalist devletlerin güdümünde birçok Arap devleti kurulurken Kürt Ulusu bu haktan özellikle mahrum edilmiş, Kürdistan toprakları Türkiye, Suriye, Irak ve İran arasında bölüşülmüştü.

Ancak, 2. Dünya Savaşı’nda sürpriz bir gelişme de yaşanmış, İran'ın 1941’de Sovyet birlikleri tarafından doğudan, İngilizler birlikleri tarafından da güneyden işgalinin ardından 1944'te Komela, Xoybun ve Hevi adlı Kürt örgütleri Sovyetler Birliği'nin de desteğini alarak 22 Ocak 1946'da Türkiye ve Irak'a yakın bir bölgede Mahabat Kürt Cumhuriyeti'ni kurmuşlardı.

O gün Mahabad'ın tarihi Çarçira meydanında toplanan binlerce kişi önünde konuşan Qazî Muhamed, “Kanımın son damlasına, alacağım son nefesime kadar Kürdistan'ın bağımsızlığını ve cumhuriyeti koruyacağıma Allah'ıma, Kürt ulusuna ve kutsal Kürdistan bayrağı üzerine yemin ederim” diyerek cumhuriyetin kuruluşunu ilan etmişti.

Cumhurbaşkanı Qazî Muhamed'in başkanlığında 14........

© Artı Gerçek