Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Öğretim Üyesi ve SETA Kıdemli Araştırmacısı Prof. Dr. Cenay Babaoğlu, 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı’nın Türkiye’nin dijital egemenliği ve teknolojik bağımsızlığı açısından taşıdığı önemi AA Analiz için kaleme aldı.

Yapay zeka teknolojileri günümüzde devletlerin ulusal güvenlik, ekonomik kalkınma, kamu hizmetlerinin sunumu ve toplumsal refah stratejilerini derinden şekillendiren bir yapısal dönüşüm aracı haline gelmiştir. Bu bağlamda, 18 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı, Türkiye’nin küresel teknoloji yarışındaki konumunun güçlendirilmesi ve dijital egemenliğin pekiştirilmesi adına kritik bir yol haritası sunmaktadır.

Eylem planında temel vizyon

Eylem planının temel vizyonu; Türkiye’nin yapay zeka ekosistemini insan odaklılık, güvenilirlik, etik sorumluluk, dijital egemenlik ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda güvenilir şekilde yönetmektir. Bu vizyon beyanı, teknolojinin topluma yön verdiği determinist bir yaklaşımı reddederek teknolojinin toplumsal fayda, kamu yararı ve dijital egemenlik çerçevesinde şekillendirilmesi gerçeğine dayanmaktadır. Önceki plan döneminde daha çok dijital altyapı inşası ve farkındalık oluşturma üzerinde durulmuşken, 2026-2030 projeksiyonunda katma değer üretme, kamusal hizmetlerin iyileştirilmesi, ulusal güç kapasitesinin güçlendirilmesi ve yasal/etik düzenleyici çerçeve geliştirilmesi başlıkları ön plana çıkarılmıştır.

Yapay zeka ekosistemi ise teknolojik girdileri kamusal ve ekonomik faydaya dönüştüren beş dikey katman ve üç yatay bileşenden oluşan bütüncül bir mimaridir. Dikey katmanlar sırasıyla Enerji, Hesaplama Donanımı, Altyapı, Modeller ve Veri ile Uygulamalardan oluşur. Bu yapının sürdürülebilirliği ise Yetenek, Finansman ve Düzenleme ve Güven olmak üzere üç yatay bileşene dayanır. Enerjiden uygulamaya kadar uzanan bu yapı, sistemsel bir koruma sağlayarak Türkiye’nin dijital egemenliğini uzun vadede güvence altına alacaktır.

Eylem planı ne vadediyor?

Diğer taraftan eylem planı; ‘Fark et, İstifade et, Üret, Yönet’ başlıklı dört temel eksen etrafında yapılandırılmıştır. Her birinde dörder olmak üzere toplam 16 öncelikli eylemi kapsayan bu yeni vizyon belgesi, bir yandan somut hedefler........

© Anadolu Ajansı Analiz