Anadolu Ajansı Stratejik Analiz Müdürü Dr. Bilgay Duman, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin Türkiye ziyaretini ve çıktılarını AA Analiz için kaleme aldı.

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi 14 Temmuz’da ilk yurt dışı ziyaretini ABD’ye gerçekleştirmesinin ardından 23 Temmuz’da İran’ı, 28 Temmuz’da ise Türkiye’yi ziyaret etti. Zeydi’nin Türkiye ziyareti, bir önceki Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani döneminde yakalanan ivmenin bir devamı niteliğinde. Bu devamlılığın yapılan anlaşmalarla da somut çıktılara dönüştüğü görülüyor. Bu bağlamda, iki ülke arasında imzalanan beş anlaşma arasında Fişhabur-Ovaköy Sınır Kapısı Üzerinden Demiryolu ve Karayolu Taşımacılığına İlişkin Mutabakat Zaptı ve Doğal Kaynaklar Karşılığında Irak Cumhuriyeti İçerisinde Ulaştırma Altyapısının Geliştirilmesine İlişkin Çerçeve Mutabakat Zaptı özellikle öne çıkıyor. Zira, Zeydi’nin Türkiye ziyareti öncesi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun kısa aralıklarla Bağdat’a gitmesinin tesadüf olmadığı söz konusu mutabakatlarla görülüyor. Türkiye ve Irak ilişkilerinin planlı ve sistematik somut adımlar üzerine kurgulandığını söylemek mümkün. Bu bağlamda, her iki ülke de pragmatist ve gerçekçi bir duruş sergiliyor.

İkili ilişkilerde ana sütun: Ekonomi

Türkiye- Irak ilişkilerinin geçmişine bakıldığında özellikle Sudani dönemine kadar inişli çıkışlı bir süreç olduğu görülüyor. Ancak Sudani dönemiyle birlikte Türkiye-Irak ilişkilerinde bir ivmelenme söz konusu oldu. İki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler ivmelenmenin üzerine oturduğu ana ekseni oluşturuyor. Bu noktada Türkiye ve Irak’ın en sorunsuz ve güçlü işbirliği geliştirebileceği alana odaklandığı görülüyor. Ekonomik alanda atılacak işbirliği adımlarıyla iki ülkenin farklı bakış açıları geliştirdiği alanlardaki makasın da daraltılması hedefleniyor.

Bu bağlamda, Zeydi’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile düzenlenen ortak basın toplantısında "Aslında coğrafya doğal olarak bize iki nehir vermiş. Üçüncü nehri de istiyoruz. Artık bu nehir, ekonomi nehri olsun, bu da tabii Kalkınma Yolu'dur." vurgusu bu anlamıyla dikkat çekici. Bu konuda Irak’ın da desteğiyle Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) Kerkük’te faaliyet gösteren BP Energy Company of Kirkuk Limited’in (BPECKL) yüzde 15'lik hissesini devralması, Irak’ın Türkiye ile işbirliğine verdiği önemi gösteriyor. Ayrıca Zeydi’nin ziyareti öncesinde Irak Bakanlar Kurulu’nun 25 Temmuz’da, Türkiye-Irak Su Alanında İş Birliği Çerçeve Anlaşması’nın........

© Anadolu Ajansı Analiz