Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

Kalkınmanın Can Damarı: Fonlar

Devletlerin Can Damarları Üzerine Bir Sosyal Hukuk Okuması

Fonlar, bir devletin kalkınmasında temel rükündür. Devletler, fon kaynaklarını harekete geçirdikleri ölçüde büyür; harekete geçiremedikleri ölçüde tarih sahnesinde geriye düşerler. Bu nedenle fonlar, mecaz değil; devletlerin ana can damarlarıdır. Can damarları kesilmiş milletlerin, küresel rekabet içinde ayakta kalabilmesi mümkün değildir. Bugün yaşadığımız temel problem, kaynak yokluğu değil; kaynağın denize ulaşamadan buharlaşmasıdır. Fonlar dere ve ırmaklar gibi akmakta; fakat yatırım yapacak denizler ve okyanuslar kurulamamaktadır. Sonuçta fakirin ve mağdurun gözyaşı silinememekte; iktisadî hayat adeta eso-es vermektedir.

Bu tablo tesadüfî değildir. Yatırım ve kalkınma bankalarının “faiz fitnesi” söylemiyle işlevsizleştirilmesi, sosyal güvenlik ve yatırım fonlarının kurumsallaşmasının durdurulması, bireysel fonlamanın enflasyona terk edilmesi ve fon havuzuna olan güvenin bilinçli biçimde sarsılması, iktisadî hayatı kırılgan ve güvensiz hâle getirmiştir. Bugün muhtaçlar sığınacak bir liman, tutunacak bir dal aramaktadır. Oysa kalkınma, bireyin yalnız bırakıldığı bir iktisat düzeninde değil; toplumsal güven üreten kurumsal fon mimarisinde mümkündür (Keynes, 1936, s. 161).

1. Fonlar Ve Kalkınma Arasındaki Yapısal Bağ

Kalkınma, yalnız üretim artışı değil; riskin yönetilebilir hâle getirilmesidir. Fonlar tam da bu noktada devreye girer. Bir toplumda fonlar, yalnız sermaye birikimi değil; gelecek tasavvurunun kurumsal karşılığıdır. Kur’ân’ın “«كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنكُمْ» – ‘Servet, içinizde yalnız zenginler arasında dolaşan bir meta olmasın’” uyarısı, fon mantığının ahlâkî temelini ortaya koyar (Haşr 59/7). Fon, serveti dolaşıma sokar; dolaşım yoksa kalkınma da yoktur. Bugün fon kaynakları mevcuttur; ancak bu kaynaklar kurumsal kanallara yönlendirilememektedir. Bireysel fonlamanın enflasyon karşısında erimesi, toplumsal fonlamanın ise güvensizlik nedeniyle tıkanması, kalkınma damarlarını kurutmuştur. Oysa tarihsel olarak güçlü devletler, fonları merkezîleştirerek, şeffaflaştırarak ve kamusal güvenle destekleyerek büyümüşlerdir (Polanyi, 1944, s. 57).

2. Kur’ânî Fon Kaynakları Ve Kurumsallaşma Sorunu

Kur’ân’dan fonlar akmaktadır: zekât, fitre, öşür, mehir, kurban, kefâretler… Bunlar, bireysel hayır çağrıları değil; toplumsal güvenlik enstrümanlarıdır. “«خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ» – ‘Onların mallarından sadaka al’” emri, bu fonların kamusal otorite eliyle toplanmasını öngörür (Tevbe 9/103). Buna rağmen bu kaynaklar, modern anlamda kurumsallaştırılamamış, dağınık ve etkisiz bırakılmıştır. Akîla ve kasâme gibi tarihsel teminat mekanizmaları, çağdaş sosyal güvenlik mimarisine dönüştürülememiş; can ve mal sigortası fonları topluma güven verememiştir. Bu durum, İslâm toplumlarının en büyük yapısal kaybıdır. Zira fon üretip güven üretemeyen bir sistem, sadece fakiri değil; toplumun tamamını kırılganlaştırır (Hamidullah, 1987, s. 148).

3. Güven Krizi, Enflasyon Ve Fonların Eriyişi

Bugün enflasyon ve deflasyon dalgaları adeta bir iktisadî tsunami üretmektedir. BES fonlarının erimesi, endekslerin güven vermemesi ve yatırım araçlarının istikrarsızlığı, bireyin geleceğe dair umudunu zedelemektedir. Oysa fonların asli işlevi, sadece birikim değil; emniyet hissi üretmektir. Emniyetin olmadığı yerde yatırım olmaz; yatırımın olmadığı yerde kalkınma olmaz. Bu nedenle çözüm, bireysel fonlama sisteminde ısrar etmek değil; toplumsal fonlama sistemine geçiştir. “«وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ» – ‘İyilik ve takvâ üzerinde yardımlaşın’” emri, yardımlaşmayı niyet düzeyinde bırakmayıp kurumsal zemine taşıma yükümlülüğü doğurur (Mâide 5/2). Güven piyasası, ancak bu zeminde kurulabilir.

Sonuç Yerine: Yenilenemeyenler Yenilmeye Mahkûmdur

Fonlar harekete geçirilmeden kalkınma, güven üretilmeden istikrar mümkün değildir. Dereler akmaya devam etmektedir; mesele, o derelerden toplumu ayakta tutacak bir deniz kurabilmektir. Kendilerini yenileyemeyen toplumlar, mutlaka yenileceklerdir. Çıkış yolu bellidir: Kur’ânî fon kaynaklarını çağdaş sosyal güvenlik ve yatırım mimarisiyle buluşturmak. Bu yapılmadıkça ne fakirin gözyaşı dinecek ne de milletler tarih sahnesinde yerini koruyabilecektir. Prof. Dr. Hadi SAĞLAM İslâm Hukuku Anabilim Dalı Başkanı

Oruç Nedir Ne Değildir!

Yorum Yap Cevabı İptal Et

Bir dahaki sefere yorum yapmam için adımı, e-postamı ve web sitemi bu tarayıcıya kaydedin.

Δdocument.getElementById( "ak_js_1" ).setAttribute( "value", ( new Date() ).getTime() );

Oruç Nedir Ne Değildir!

Felsefenin Konumlandırılması ve Melez İnsan Gerçekliği

Öteki İle Temas Değerli Olabilir – Şiî Fıkhı...

İlkenin Çöküşü, Pratiğin Kaosu

Ramazan Ayının Dini, Sosyal ve Kültürel Hayatımıza Yansımaları 

Hırsızlık Haddinde Caydırıcılık ve Islah Ayrımı

Oruç: Hücrelerin Sessizliği, Ruhun Konuşması

Toplam Ziyaretçi (Tekil Kişi): 2.022.174

Bilgi Peteklerimizi Nasıl Dolduralım için M.S.KAMER

İklim Krizinin Günah Keçisi için Mudassir Hussain

Buzda “Buz Gibi” Hissetmek için Ayşe Nur AKSOY

Siyah Kuğu ve Sonrası için Erol Kurt

Bilinç ve Ölüm: Disiplinlerarası Kökenlerden  Transhümanizme için Psikiyatr Dr. Bülent Demirbek

Bilgi Peteklerimizi Nasıl Dolduralım için Fatma Akkaya

Diploma mı, İstihdam mı? Türkiye Yükseköğretimde Yol Ayrımında için Ayşegül Kaptanoğlu

Ramazan Ayının Dini, Sosyal ve Kültürel Hayatımıza Yansımaları  için Seyfeddin Ersoy

Ramazan Ayının Dini, Sosyal ve Kültürel Hayatımıza Yansımaları  için Mehmet Gelebek

Aşkın Kimyası için Öğr. Gör. Dr. Keriman AYTEKİN KANADLI

Ayın Konusu: 2023 Seçim Değerlendirmesi (12)

Ayın Konusu: 2024 Yerel Yönetim Seçim Sonuçlarının Değerlendirilmesi (13)

Ayın Konusu: Acil Durumlara Hazırlıklı mıyız? (11)

Ayın Konusu: Adaletin Üstünlüğü (25)

Ayın Konusu: Ahlak, Adalet ve Bilim İlişkisi (14)

Ayın Konusu: Akademik Kültürde Kaybedilen Değerler (15)

Ayın Konusu: Akademik Yayınlarda Hakemlik (13)

Ayın Konusu: Akademisyenden Üniversite Öğrencilerine Tavsiyeler (22)

Ayın Konusu: Akademisyenlerde Motivasyon Eksikliği (15)

Ayın Konusu: Akademisyenlerin 2023 Seçimine Bakışı (11)

Ayın Konusu: Anayasa Değişikliği (8)

Ayın Konusu: Asistan Eğitimi; Sorunlar – Çözümler (19)

Ayın Konusu: Bilim-Din İlişkisi (18)

Ayın Konusu: Bilim-Siyaset İlişkisi (16)

Ayın Konusu: Bilim, Din, Sanat Dili: Türkçe (13)

Ayın Konusu: Bilinç oluşturmak \ Algı yönetmek (11)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: AHLAK (22)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: EŞİTLİK ANLAYIŞIMIZ (16)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: YALAN (20)

Ayın Konusu: Cezasızlık Algısı (12)

Ayın Konusu: Covid-19 Pandemisinin İnsanlığa Mesajları (32)

Ayın Konusu: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (12)

Ayın Konusu: Cumhuriyet ve Demokrasi (17)

Ayın Konusu: Doğrudan Demokrasi (12)

Ayın Konusu: Dünyadaki Siyasi Süreçler ve Türkiye (7)

Ayın Konusu: Enflasyon: Nedenleri ve Çözüm Önerileri (9)

Ayın Konusu: Fikri; Üretme Hakkı ve İfade Hürriyeti (29)

Ayın Konusu: Gelir Dağılımı (14)

Ayın Konusu: Haksız Kazanç (12)

Ayın Konusu: Hegemonya (11)

Ayın Konusu: İklim Değişikliği (11)

Ayın Konusu: İnsanın Çoğaltma ve Biriktirme Tutkusu (17)

Ayın Konusu: İstişare (25)

Ayın Konusu: Kumar – Bahis (9)

Ayın Konusu: Liyakat (36)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunlarımız (5)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: "Geleneksel Din Anlayışı" (7)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Liyakatli İnsan Yetiştirme” (23)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Nüfus Artış Hızı” (5)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Akademisyen? (17)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Anayasa? (12)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Belediye Başkanı? (15)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Eğitim Sistemi? (19)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Üniversite? (41)

Ayın Konusu: NATO (5)

Ayın Konusu: Nisâ Suresi 75. Ayet ve Müslümanlar (9)

Ayın Konusu: Oku’mak-Yaz’mak: Nasıl Anlamalı? (12)

Ayın Konusu: On Emir ve Yahudiler (8)

Ayın Konusu: Sağlık Sistemimizin Değerlendirilmesi (12)

Ayın Konusu: Siyasal Süreçler ve Tövbe (6)

Ayın Konusu: Sosyal Medya (13)

Ayın Konusu: Toplumsal Barışın Tesisi! Ama Nasıl? (18)

Ayın Konusu: Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. Yılı (24)

Ayın Konusu: Türkiye ve Bilim (12)

Ayın Konusu: Türkiye'de "Planlama Sistemi": Sorunlar ve Çözüm Önerileri (13)

Ayın Konusu: Türkiye'nin "'İran Siyaset'i" Ne Olmalı? (6)

Ayın Konusu: Türkiye'nin En Temel Sorunu ve Çözüm Önerileri (16)

Ayın Konusu: Üniversitelerimizde İnterdisipliner Çalışma Kültürü (12)

Ayın Konusu: Uyuşturucu Sorunu (14)

Ayın Konusu: Yapay Zeka (13)

Ayın Konusu: Yazarların Gözünden Akademik Akıl Platformu (11)

Ayın Konusu: Yeni Doçentlik Başvuru Şartları (11)

Ayın Konusu: Yenidoğan (Hastane) Çetesi ile İlgili Değerlendirmeler (11)

Güzel Sanatlar ve Tasarım (26)

İktisadi ve İdari Bilimler (148)

İnsan ve Toplum Bilimleri (12)

Sağlık Bilimleri (49)

Sosyal Medya Hesaplarımız

Bilgi paylaştıkça artar, fikir paylaştıkça gelişir.

Kalkınmanın Can Damarı: Fonlar Şubat 23, 2026

Kalkınmanın Can Damarı: Fonlar

Oruç Nedir Ne Değildir! Şubat 23, 2026

Oruç Nedir Ne Değildir!

Felsefenin Konumlandırılması ve Melez İnsan Gerçekliği Şubat 23, 2026

Felsefenin Konumlandırılması ve Melez İnsan Gerçekliği

Öteki İle Temas Değerli Olabilir – Şiî Fıkhı Özelinde Şubat 23, 2026

Öteki İle Temas Değerli Olabilir – Şiî Fıkhı Özelinde

Yazar olarak giriş yapın

Çıkış yapana kadar beni içerde tut.

@2024 - Akademik Akıl Tüm Hakları Saklıdır. Sitede yer alan makaleler kaynak gösterilmeden paylaşılamaz.

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

Bu websitesi kullanıcı deneyimini iyileştirmek için arkaplan datalarını anonim olarak tutmaktadır. Kabul etmek için yandaki butona tıklayabilirsiniz. Kabul Et KVKK Aydınlatma Metni

© Akademik Akıl