Zagros Dağları ve Kiros’un Silindiri
Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Fen Güzel Sanatlar ve Tasarım Hemşirelik Hukuk İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İnsan ve Toplum Bilimleri İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tarih Tıp Turizm Veteriner Ziraat
Güzel Sanatlar ve Tasarım
İktisadi ve İdari Bilimler
İnsan ve Toplum Bilimleri
Fikri görünür kılan kalem; kalemi anlamlı kılan istikrardır.
Zagros Dağları ve Kiros’un Silindiri
Çeşitli yazılarımızda belirttiğimiz gibi bütün dünya tarafından kabul edilen yazılı belgelere göre Mezopotamya, insanlık tarihinin ilk medeniyet kaynağıdır. Batı dünyasına doğru uzanan Hitit, Yunan, Roma, Bizans, Girit, İtalya Sicilya Adaları medeniyetleri ile Doğu tarafında Fars, Hint ve Mısır medeniyetlerinin ana kaynağı/menşei, Mezopotamya medeniyetidir. Ona göre dünya medeniyetinin, Mezopotamya medeniyetinden kaynaklandığını ve ona dayandığını söyleye biliriz. Bilim adamları, bu konuda fikir birliği halindedirler. İnsanlık tarihi boyunca dünyada kurulan büyük medeniyetler, bilgi, ahlak, inanç, hak, edep, hukuk ve adalete dayanmaktadır. Mezopotamya’da bu büyük medeniyetin çok sayıda arkeolojik kalıntıları bulunmaktadır. Elde bulunan ilk yazılı belgelere göre Dicle Nehri’nin kıyıları, Ergani/Hileri Mağaraları/Çayönü çevreleri, ilk yerleşim yeri olarak kabul edilmektedir. İlk ziraat, ekin, hayvancılık, ilk yerleşim yeri olarak kabul edilen buralarda başlamıştır. Ekin, ziraat ve bilgi gibi anlamları ifade eden “kültür” kelimesi, adını buradan almıştır. Çünkü ilk kültür ve bunun üzerine kurulan dünya tarihinin ilk büyük medeniyeti, burada/Mezopotamya’da kurulmuştur. Belgelerle dünya tarihinin ilk yazılı kanunlar olarak kabul edilen Hammurabi kanunları, Mezopotamya Medeniyetine renk katmıştır. Bununla beraber Mezopotamya, çok peygambere mekân olmuştur. Bu gün, Göbekli Tepe, Harran, Samsur, Aıri Dağı ve Zağros Dağlarının çeşitli yerlerinde bu medeniyetin kalıntıları ortaya çıkmaktadır. Zağros Dağları, Mezopotamya’nın şah damarlarındandır.
Allah insanları diğer varlıklar arasında üstün bir derecede yaratmış[1] ve kâinatın imar ve idaresini onun emrine vermiştir.[2] İnsanlar bu görevlerini, Allah’ın kendilerine verdiği akıllarını kullanarak yerine getirmektedirler. Doğuştan akıl melekesine sahip olan insanlar, onunla doğruyu yanlıştan ayırma kabiliyetine sahip olmaktadırlar.[3] Zaten felsefe ilminin doğuşu, İnsanların refah ve meraklarına dayanmaktadır.[4] Aslında felsefenin ele aldığı en önemli konu, insanların daha mutlu ve daha refah içerisinde yaşamalarını sağlamaktır. Bu durum, felsefenin ana gayesi ve amacı sayılmaktadır.[5]
Felsefe, insanın hiçbir korku ve endişeyi taşımadan hür iradesiyle ele aldığı konular üzerinde düşünme, yorumda bulunma, kaynağını araştırma, değerini ortaya koyma faaliyetidir. Netice itibariyle felsefe, kapalılıkları araştırıp açıklığa kavuşturma merakından doğmuştur. Hatta bütün ilimlerin, felsefecilerin araştırmaları sonucunda ortaya çıktıkları savunulmaktadır. Bilimsel açıdan Felsefi düşünce, eleştirel bir düşünce tarzıdır. Yani felsefe, dogmatik/sorgusuz, sualsiz inanma şekli değildir. Çünkü felsefe, kendisine veri olarak ele aldığı her türlü malzemenin başlangıcını ve sonucunu araştırmaktadır. Felsefe, herhangi bir konuyu ele alırken, onu hür bir şekilde aklın eleştiri süzgecinden geçirmektedir.[6]
Allah tarafından gönderilen bütün peygamberler ve onlar vasıtasıyla indirilen bütün kutsal kitaplar, akla doğru yolu göstermekte, insanlar arasında adaletin sağlanması, neticede huzur, saadet ve mutluluğun yaşanmasını hedeflemişlerdir. Bu husus, çeşitli ayetlerde dile getirilmektedir. Bu ayetlerden biri şöyledir:
لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ
“Kesinlikle Biz, elçilerimizi çok açık delillerle/mucizelerle gönderdik ve insanların adaleti yerine getirmeleri için de beraberlerinde kitabı ve mizanı da indirdik.”[7]
Tüm peygamberlerin ve tüm kutsal metinlerin ortak ana hedefi, evrensel olarak tüm insanların mal, can, nesil/namus, inanç, akıl/fikir ve düşüncelerinin korunmasıdır.[8] Dünya medeniyetinin menşei olan Mezopotamya’da çok sayıda peygamber bu görevi yerine getirmiştir. Aynı zamanda pek çok bilimsel veriler de burada ortaya konmuştur. Peygamber olduğu rivayet edilen Büyük Kiros da bu bölgede yetişmiş büyük bir cihangirdir. Mezopotamya/Zağros Dağları, onun anavatanıdır.
Büyük Kiros, milattan öce 590 yıllarında Med İmparatorluğunun bir eyaleti olan Fars eyaletinde doğmuştur. Babası I. Kambiz, Med Kralına bağlı yerel bir kabile reisi idi. O, babasının ölümünden sonra Med Kralına bağlı bir kral olmuştu. Kral Büyük Kiros, milattan önce 553 tarihinde efendisi olan Med Kralına başkaldırmıştı. Aralarında çetin savaşlar yaşanmıştı. O, üç yıl süren savaştan sonra Med Kralını yenmişti. O zaman Medya İmparatorluğunun başkenti Ecbatana/Hemedan şehri idi. Onun mağlup ettiklerine karşı göstermiş olduğu hoşgörü ve merhameti, üstün zaferler elde etmesinde etkili olmuştu. Nitekim o, zaferi elde ettikten sora Ecbatana/Hemedan’nın yazları başkent olmasını sürdürmesini emretmişti. Aynı zamanda o, Med soylularını sarayında ve ordusunda yüksek konumlara yerleştirmişti. Büyük Kiros, Askeri dehası ve hoşgörüsüyle kurduğu Pers imparatorluğunun topraklarını hızla genişletmişti. Büyük Kiros, kısa zaman içerisinde Anadolu’dan Akdeniz sahillerine dayanan ve zenginliği efsanevi destanlara konu olan Lidya imparatorluğunu fethetmiş, egemenliği altına almıştı.[9] O, Medler’e olduğu gibi Lidya halkına da çok hoş davranmış, onların kültürünü, inancını, yasalarını, örf adet ve geleneklerini yaşamalarına hiç engel olmamıştı. Hak, hukuk ve adalete son derece saygılı davranan Büyük Kiros, üstün yeteneklere sahip başarılı bir yöneticiydi.[10]
Verimli hilal diye bilinen Mezopotamya’da o zaman için Babil Krallığı egemen bulunuyordu. Babil Kralı Nabukadnezar’ın idaresinden memnun olmayan halk, Büyük Kiros’un hoşgörülü yönetimine hayranlık duyuyordu. Bu nedenle Babil halkı savaşsız bir şekilde ona teslim olmuştu. O zaman Babil İmparatorluğu sınırları içerisinde bulunan Suriye ve Filistin de Büyük Kiros’un egemenliği altına girmişti. Büyük Kiros, milattan önce 605-562 tarihleri arasında hüküm süren Babil Kralı II. Nabukadnezar’ın Babil’e sürgün ettiği Yahudi esirleri serbest bırakmış ve Yahudilerin vaat edilen topraklarına geri dönmelerine izin vermişti. Gerçek bir yasa koyucusu olarak kabul edilen Büyük Cyrus, Musevilere/Yahudilere yıkılan birinci tapınaklarını inşa etme iznini vermişti. Yahudiler ise bir el yazmasında bu Pers İmparatoru Büyük Kiros’tan Tanrı’nın onları Kudüs’e geri döndürüp tapınaklarını yeniden inşa etmelerini sağlasın diye diğer krallıklara üstün kıldığı bir kurtarıcı olarak övgüyle bahsetmişlerdi. Büyük Kiros doğuda Hindistan’ın sınırına kadar gitmiş, coğrafi şartların müsait olmaması, fazla ilerlemesine engel olmuştu.[11]
Büyük Kiros’un gerçekleştirmiş olduğu fetihler, insanlık tarihine geçmiş büyük harikalardır. Onun Zülkarneyn olduğu söylenmektedir. Arap kaynaklarında ona Kisra denilmektedir. Kur’an-ı Kerim’de Zülkarneyn, Allah’a ibadet eden bir kral ve adil bir yönetici olarak tanıtılmaktadır.[12] Bu vasıflar Kisra’da yani Büyük Kiros’ta bulunmaktadır. O, milattan önce 539 yılında Babil Şehrini fethettikten sonra kimse onun karşısında duramamıştır. O, doğuda Sind ve Türkistan’a, öbür tarafta Mısır ve Libya’ya, Avrupa tarafında Trakya ve Makedonya’ya, kuzeyde ise Kafkasya ve Harzem’e kadar uzanmıştır. Kitab-ı Mukaddeste ondan övgüyle bahsedilmektedir. Çünkü o, İsrail oğullarını serbest bırakmış ve Kudüs’teki Süleyman tapınağını yeniden inşa etmelerine müsaade etmiştir. Düşmanları bile onun adaletini övmekten kendilerini alamamışlardır. O, tarih boyunca krallar arasında bu özelliğe sahip olan tek kişi olarak kabul edilmektedir.[13]
Antik Çağ yazarları Büyük........
