menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kendi halkına kör, dünyaya sağır

18 0
28.01.2025

Akademik krle neden olan; varlk (doann ve toplumun) bilgisinden, nefs (kendi kiiliinin ve kltrnn) bilgisinden ve vahiy (evrenin ve yaratlmann) bilgisinden mahrum kalmaktr.

Prof. Dr. Mazhar Bal/ Akademisyen, Yazar

1990'larda Konya Seluk niversitesi Fen Edebiyat Fakltesi Sosyoloji Blmnde renciyken zaman zaman blm hocalar ile "lke meselelerini" konuur, tartrdk. ou zaman hocalarmz da lke ve dnya meselelerine kafa yoran biz rencileri odalarna davet eder, ders dnda da bahse konular konuur ve ok nemli tavsiyelerde bulunurlard. Kendi adma belirtmeliyim ki son derece verimli geen bir zaman dilimiydi. Sosyoloji blmnn olduu koridorda Dou Dilleri blmleri olan Arap Dili ve Edebiyat, Fars Dili ve Edebiyat ve Urdu Dili ve edebiyat blmleri de vard. Doal olarak tartma konularmz bu dillerin konuulduu lkeleri de ieriyordu. Ayn koridorda olan bu blmlerin hocalar ile de bazen selamlar davetsiz birer misafir olarak odalarna girer ve merak ettiimiz konulara ilikin sorular sorardk. Benim en ok uradm hocalardan birisi Arap Dili ve Edebiyat Blm hocalarndan o zaman yardmc doent, imdi profesr olan kadim dostum Kazm rn idi.

Kendisi ile hem lke meselelerini hem slam dnyasn hem de Arap corafyasn konuur tartrdk. ou zaman onun akademik almalarn sabote ettiimi dnrdm. Ancak yine de o dnemde Arap-slam dnyasnda meydana gelen gelimeleri ve tartmalar takip etme merakma hep yenik derdim ve hocann kapsn alardm. Zarif bir nezaketle arlard. stelik ikimiz de ayn akvaryumun (Milli Gr) balydk. Blm akt ancak rencileri yoktu. Bir gn kendisine niin renci almadklarn sorduumda, btn ilemleri tamamladklarn ancak Milli Gvenlik Kurulundan izin beklediklerini syledi. Askeri vesayetin her kuruma nfuz ettiini biliyordum ama bir niversitede, bir "dil" blmnn almasn bile kendisine vazife ettiini irkilerek rendim. Ayn durum Fars Dili iin de geerliydi, onun da almas Milli Gvenlik Kurulunun iznine tabiydi. Konya'da, devletin resmi ideolojisinin meru grd tek din bynn memleketinde, onun btn eserlerinin yazld dilin (Farsa) renilmesini bile izne balayan bir zihniyet vard.

Akademi kendi blgesine yabancyd

2000 ylnda Diyarbakr Dicle niversitesi Fen Edebiyat Fakltesi Sosyoloji Blmne yardmc doent olarak atandmda da ilk fark ettiim ey, o niversitede Krt meselesi, terr, terrizm, etnisite, milliyetilik, faizm, kan davalar, namus cinayetleri ve hatta ehrin sradan saylabilecek kentleme sorunlarnn dahi bahse konu edilmemi, akademinin bu alanlarla nerdeyse hi ilgilenmemi olmasyd. Mnferit olarak bu konular kendisine dert edinen zellikle de Hukuk Fakltesindeki ok kymetli akademik almalar olan deerli meslektalarm tenzih ederek sylemek isterim ki orada kurulan niversiteye blgesel sorunlarla ilgilenme grevi deil, "blgeyi ehliletirme" grevi verilmiti sanki.

Akademinin bulunduu ortamdaki toplumsal yapya ilikin durumunu zetleyen en ilgin deneyimim ise, bir niversitedeki Alevi-Bektai Aratrma Enstits Mdrlne, Alevilerden haz etmediini aka sylemekten ekinmeyen bir akademisyenin atanm olmasyd.

'Bin yldr birlikte yayoruz'

Bu yaznn amac akademinin iinde bulunduu vahametten bahsetmek deil, lkemizin kar karya kald sorunlara ynelik tutuma iaret etmektir. Dnn her siyasi nutukta "bin yldr birlikte yayoruz" denilen sosyolojiye ilikin bilgilenmeler veya dnceler sadece gvenlik glerinden veya siyasi partilerin seim beyannamelerinden elde edilen bilgiler zerinden ekillenmektedir.

Denilebilir ki bugne kadar lke ynetiminde sz sahibi olan aktrlerin ok az ynettikleri sosyolojinin derinliklerinin farkndaydlar. Klasik ulusalc aktrlerin zaten halk tanmak gibi bir dertleri olmad. Sa muhafazakrlar da her sorunu "kardelik" paydasnda grdler. Bu konuda belki de en arpc rnek MHP ile DEM heyeti arasndaki grmelerde yaand. Malum o grmede sn. Dr. Devlet Baheli, Krt meselesine ilikin tutumunu ekillendiren asl bilgiyi byk yazar ve edebiyat Muhsin Kzlkaya'nn "Bir Dil Niin Kanar" adl kitabndan edindiini sylemiti.

Bin yl birlikte yaadmz ve btn tarihi gemileri bizim arivimizde olan corafyalarda konuulan bir dilin renilmesinin zel izne tabi olduu bir lkeydik biz. Hatta Arap Dili ve Edebiyat ile Fars Dili ve Edebiyat blmnde retim yelerinin, kendi alanlarndaki bilgi ve grglerini arttrmak iin bu dillerin konuulduu lkelere yaptklar seyahatler dolaysyla tahkikata........

© Açık Görüş