Terrsz Trkiye srecini; bir gvenlik soruna zm bulmak amacyla atlan pragmatik admlardan ibaret saymak, meselenin asli anlamn skalamak olur. En temelde mesele; mmet corafyasnn emperyal tasarmlara kar kendini yeniden konumlandrma mcadelesi meselesidir.

Mehmet Hasip Yoku / Sosyolog

Bir yl akn sredir devam eden Terrsz Trkiye sreci, artk "operasyonel admlarn" tesine geen yeni bir safhaya girmi grnmektedir. Meclis'te oluturulan komisyonun almalarn tamamlamak zere olmas ve mral temaslarnn ardndan nihai bir raporun aklanmasnn beklenmesi, srecin siyasal–hukuk kurumsallama aamasna ilerlediine iaret etmektedir.

Bu aamay nemli klan husus, meselenin artk yalnzca gvenlik brokrasisinin dar alannda deil; yasama zemini ve hukuki meruiyet kanallar zerinden ilerleyecek bir vasata tanm olmasdr. Bu safha, yalnzca atmann sona erdirilmesini deil; devletin meseleyi kalc biimde ynetebilecek kurumsal ve hukuk bir ereve ina edip edemeyeceinin de snavn oluturmaktadr.

Bu bir yllk sre ierisinde dikkat ekici olan husus, hem iktidar kanadnn hem de rgtn srele kurduu istikrarl sahiplenme ilikisidir. Srecin kamuoyunda grnrlk kazanmasnda kilit rol oynayan siyasal aktrlerin, farkl tonlarda ama ayn istikamette pozisyon almalar, sreci "kiisel inisiyatif" olmaktan karp devlet aklna eklemlenmi bir strateji zeminine tad. Kamuoyunda zaman zaman dile getirilen "sreci ardan alma" iddialarnn aksine, kritik eiklerde verilen net mesajlar, srecin bilinli bir stratejik sabrla yrtldn gstermektedir.

Ayn ekilde bu kararlln rgt tarafnda da karlksz kalmad grlmektedir. Trkiye snrlarndan ekilme ve fesih ynnde atlan admlar, rgtn srece balln teyit eden nemli gstergelerdir. rgt tarafndan nmzdeki dnemde bunu destekleyen daha ileri admlarn atlmas srpriz olmayacaktr.

2013–2015 dneminden farkl olarak, bu kez gvenlik brokrasisi ile siyasal irade arasndaki koordinasyonun kesintisiz olduu, srecin eitli aktrler tarafndan maniple edilmesine izin verilmedii anlalmaktadr. Aklamalarn ierii, zamanlamas ve muhatab dikkatle belirlenmi; srecin ritmi komplo teorilerinin ve maniplasyonlarn insafna braklmamtr. Bunun en net gstergesi de baz siyasal riskleri gze alma pahasna hkmetin mral ziyaretindeki kendinden emin ve kararl tutumuydu.

Devletin, rgt liderlii zerinden sreci ilerletme tercihi, d mdahalelerin manevra alann daraltrken; ayn zamanda rgt tarafnda veya rgtn sivil kanatlarnda mazeret retme kapasitesini zayflatarak k ihtimalini drmektedir.

Meclis Komisyonu'nun mral'ya gitmesi/gitmemesi etrafnda oluan tartma, bu srecin nemli bir eiiydi. Ancak Komisyon'un oy okluuyla bu ynde irade ortaya koymas ve grmenin gereklemesi, srecin kritik bir eii daha atn ve artk geri dndrlmesi taraflara ar maliyetler ykleyecek bir dzleme tandn gstermektedir. Zira sre ilerledike taraflarn balanma dzeyi artmakta, dier bir ifadeyle k senaryolarnn maliyeti ykselmektedir.

Geri dnlmezlik nasl ina edildi?

Bahse konu bu srele ilgili geri dnlmezlik dzeyde ina edilmektedir.

lk olarak........

© Açık Görüş