COP31: Antalya'da iklim diplomasisinin yeni güç haritası çiziliyor
Türkiye'nin ev sahipliği ve dönem başkanlığında 20 Kasım'a kadar sürecek COP31, Ankara'nın kriz diplomasisinde kazandığı deneyimi iklim gündemine taşıdığı yeni bir eşik olacak. Antalya'nın önemi yalnızca ağırlayacağı liderlerden değil, küresel müzakerelere yön verebilme imkânından kaynaklanıyor.
9 Kasım'da Antalya'da başlayacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), iki haftalık bir diplomasi buluşmasından fazlası. Dünyanın enerji tercihleri, sanayi yatırımları, ticaret kuralları ve iklim finansmanının geleceği aynı masada tartışılacak. Türkiye'nin ev sahipliği ve dönem başkanlığında 20 Kasım'a kadar sürecek zirve, Ankara'nın kriz diplomasisinde kazandığı deneyimi iklim gündemine taşıdığı yeni bir eşik olacak. Antalya'nın önemi yalnızca ağırlayacağı liderlerden değil, küresel müzakerelere yön verebilme imkânından kaynaklanıyor.
İklim yükünün adil paylaşımı
Zirvenin siyasi zemini hiç de kolay değil. Tarihsel emisyonların büyük bölümünden sorumlu sanayileşmiş ülkeler ile kalkınma ve enerjiye erişim ihtiyacını önceleyen Küresel Güney arasında yıllardır süren bir güven açığı bulunuyor. Finansman vaatleri, teknoloji transferi ve iklim yükünün adil paylaşımı her konferansta yeniden tartışılıyor. Üstelik savaşlar, parçalanan tedarik zincirleri ve enerji güvenliği kaygıları, iklim hedeflerini dış politikanın sert gündemiyle karşı karşıya getiriyor. Türkiye, G20 üyeliği, güçlü sanayi altyapısı ve farklı coğrafyalarla konuşabilen diplomatik kanalları sayesinde bu ayrışmanın ortasında uzlaşma arayan bir başkanlık yürütmeyi hedefliyor.
Bu yaklaşımın dikkat çekici yönü, Türkiye ile Avustralya arasında kurulan iş bölümü. Türkiye ev sahipliği ve COP31 başkanlığını üstlenirken resmi müzakerelere Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen başkanlık edecek. Murat Kurum'un koordinasyonundaki bu düzenleme, Akdeniz'den Pasifik'e uzanan farklı hassasiyetleri buluşturuyor. Özellikle deniz seviyesinin yükselmesiyle varoluşsal tehdit yaşayan ada devletlerinin sesinin daha güçlü duyulması, Antalya'ya ayrı bir anlam kazandırıyor. Türkiye açısından asıl fırsat, yalnızca toplantıyı yönetmek değil; birbirinden uzaklaşan tarafları ortak sonuç üzerinde buluşturmak.
Bu noktaya bir anda gelinmedi. Türkiye, 2004'te BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf olduktan sonra gelişmiş ülkelerle aynı kategoride değerlendirilmesinin yarattığı güçlükleri uzun süre diplomatik gündemde tuttu. Paris Anlaşması'nın 7 Ekim 2021'de onaylanması ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2053 net sıfır emisyon hedefini ilan etmesiyle yeni bir döneme girildi. Konya'daki İklim Şurası, ulusal stratejiler ve 2025'te yürürlüğe giren 7552 sayılı İklim Kanunu bu yönelimi kurumsallaştırdı. COP31 başkanlığı, yıllara yayılan bu hazırlığın uluslararası alanda görünür hale geldiği aşamayı temsil ediyor.
Antalya EXPO yerleşkesinde hazırlanan 1,1 milyon metrekarelik alan, zirvenin iki yüzünü ortaya koyuyor. Birleşmiş Milletler yönetimindeki 527 bin metrekarelik Mavi Bölge, resmi müzakerelere ayrıldı. 11-12 Kasım'da Dünya Liderleri Zirvesi burada düzenlenecek. Murat Kurum'un ekim sonunda paylaştığı bilgilere göre 85 devlet ve hükümet başkanı katılımını bildirdi, yaklaşık üç bin gazeteci akredite oldu. 582 bin metrekarelik Yeşil Bölge ise üniversiteleri, teknoloji girişimlerini, yerel yönetimleri, gençleri ve sivil toplumu bir araya getirecek. Hidrojen........
