Seçim sonuçları geleneksel siyasal yapının dönüşmeye başladığı bir tabloya işaret etmektedir. Ancak bu değişimin ne derece kalıcı olacağını ve DİSY ile AKEL'in Güney Kıbrıs siyasetindeki ağırlığının uzun vadede azalıp azalmayacağını zaman gösterecektir.

Bilal Kendirci/ Yazar

24 Nisan'da (geçtiğimiz pazar) Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nde seçmenler, milletvekili seçimleri için sandığa gitmiştir. Seçime katılım oranı yüzde 66 olmuş; yüzde 3,6'lık seçim barajını aşan altı parti Meclis'e girmeyi başarmıştır.

Seçim sonuçlarına göre, beklendiği üzere DİSY oyların yüzde 27,2'sini alarak birinci parti olmuştur. AKEL ise yüzde 23,9 oy oranıyla ikinci sırada yer almıştır. DİSY'nin oylarında yaklaşık yüzde 1'lik düşüş, AKEL'in oylarında ise yüzde 1,4'lük artış yaşanmasına rağmen, 2021 seçimlerine kıyasla her iki partinin milletvekili sayısı değişmemiş; sırasıyla 17 ve 15 milletvekili çıkarmışlardır.

Seçimin asıl ancak beklenen sürprizi ise oylarını yaklaşık yüzde 4 artırarak yüzde 10,9'a yükselten ve üçüncü parti konumuna gelen aşırı sağcı ELAM olmuştur. Türk, Türkiye, göçmen ve Avrupa karşıtı söylemleriyle öne çıkan ELAM, Yunanistan'daki Altın Şafak hareketinin Güney Kıbrıs'taki karşılığı olarak değerlendirilmektedir. Parti, milletvekili sayısını dörtten sekize çıkarmıştır.

Dördüncü parti ise, 1981 yılından itibaren — 1985 yılındaki istisnai ikincilik dışında — tüm seçimlerde üçüncü sırada yer alan DİKO olmuştur. DİKO oyların yüzde 10'unu alarak sekiz milletvekili çıkarmış; bir önceki seçime göre yüzde 1,3 oy ve bir milletvekili kaybetmiştir.

Oyların yüzde 5,8'ini alarak beşinci parti olan ALMA ise dört milletvekili kazanmıştır. Parti, Ekim 2025'te Başdenetçilik görevinden istifa ederek siyasete giren Odysseas Michaelides tarafından kurulmuştur. Kendisini merkezde konumlandıran ALMA, reformist ve yolsuzluk karşıtı bir hareket olarak tanımlamaktadır.

Meclis'e son sıradan giren Doğrudan Demokrasi Partisi ise oyların yüzde 5,4'ünü alarak dört milletvekili çıkarmıştır. Parti, ALMA gibi Ekim 2025'te; 2000 doğumlu YouTuber ve sosyal medya fenomeni Fidias Panayiotou tarafından kurulmuştur. İsminden de anlaşılacağı üzere parti; dijital mecraları etkin biçimde kullanarak doğrudan demokrasiyi savunan, popülist ve özellikle genç seçmenlere hitap eden bir yapıdadır. Fidias, bağımsız aday olarak katıldığı 2024 Avrupa Parlamentosu seçimlerinde de sürpriz bir başarı elde ederek seçilmeyi başarmıştır.

Seçimin dikkat çekici sürprizlerinden biri GKRY'nin en köklü partilerinden biri olan EDEK'in baraj altında kalması olmuştur. Makarios'un doktoru Lyssarides tarafından 1969 yılında kurulan ve 1970'ten itibaren gerçekleştirilen tüm seçimlerinde Meclis'te temsil edilen parti, bu seçimde yüzde 3,3 oy alarak Meclis dışında kalmıştır.

Bir önceki seçimde Meclis'te yer alan; sağda DİKO'dan ayrılanlar tarafından 2018'de kurulan DİPA ile soldaki Ekolojist Hareket Meclis'e girememiştir. Ayrıca, AB yanlısı ve Kıbrıs'ta federasyonu savunan yönetiminde Kıbrıslı Türklerin de yer aldığı, Volt Cyprus girdiği ilk seçimde oyların yüzde 3,1'ini alarak, barajı geçememiştir.

GKRY'deki siyasal sistem

Seçim sonuçlarını analiz etmeden önce, GKRY'deki siyasal sisteme kısaca değinmek faydalı olacaktır.

GKRY, temelleri 1960 Anayasası ile atılan başkanlık sistemiyle yönetilmektedir. Bu Anayasa'da, Kıbrıs Türk toplumu kurucu........

© Açık Görüş