Dünyanın 16’ıncı büyük ekonomisiyiz. Ne güzel. Kişi başına düşen ortalama gelirde ise dünya sıralamasında 85’inciyiz. Bu da ne kadar hantal ve verimsiz bir ekonomi olduğunu gösteriyor. Bir de gelir dağılımındaki feci bozulmayı dikkate alırsak, toplumun büyük bir kesiminin, dünya yoksulları arasında olduğunu söyleyebiliriz.

Dünyanın 16’ıncı büyük ekonomisi olduğumuz, ulusal gelirimizin (GSYH) 2024 yılında 1 trilyon 358 milyar dolar, kişi başına düşen ortalama gelirimizin de 15 bin 325 dolar olduğu, 2025’te 17 bin 748 dolar olduğu ne kadar gerçekçi? Yoksa bu büyüklük ya da zenginlik sanal mı?

Türkiye’de TÜİK’in ölçtüğü enflasyona güvenen kalmadı. Merkez Bankası ve ekonomi yönetiminin Türkiye’ye sıcak para çekmek için de döviz kurunu baskıladığı, döviz kuru ile enflasyon arasındaki ilişkinin koptuğu da ortada. Enflasyonun gerçeği yansıtmadığı, döviz kurunun baskılanıp enflasyonla ilişkisinin koparıldığı bir ekonomide açıklanan ulusal gelir hesapları gerçeklerden uzaklaşır, sabun köpüğü ve balon oluşur.

9 Mart 2025 tarihinde 12 Punto’da “Kişi başı milli gelir bilmecesi” başlıklı yazıda, açıklanan milli gelir (GSYH) ve kişi başı gelir rakamlarına itiraz etmiştim. O yazıdan kısa bir özet alıntılayalım:

“ TÜİK enflasyonunu doğru kabul etsek bile, döviz kuru baskılanmamış olsaydı, milli gelirimiz 1 trilyon 358 milyar dolar değil, 1 trilyon dolar civarında, kişi başı milli gelirimiz de 15 bin 500 dolar değil, 12 bin 500 dolar olacaktı.

Kaldı ki, TÜİK enflasyonuna güvenmiyoruz. ENAG enflasyonuna ve buna göre oluşacak döviz kurunu gerçekçi varsayarsak, milli gelirimizin 1 trilyon 358 milyar dolar değil, 760-800 milyar dolar civarında, kişi başı gelir de 15 bin 463 dolar değil, 8600 dolar seviyesinde olduğunu söyleyebiliriz.

Özetle açıklanan kişi başı gelirin yüzde 55’i sabun köpüğü… Kişi başı geliri, ulusal geliri 86 milyon nüfusa bölerek buluyoruz. Bunun üstüne........

© 12punto