2023 yılında Fiat radikal bir kararla, ‘operationnogray’ adını verdiği stratejik hamleyle otomobillerini artık gri olarak üretmeyeceğini açıklamıştı. O gün için bu, markanın kendi kimliğini yeniden tanımlama çabasıydı.

Bugün ise ‘griye veda’ fikrinin Türkiye’de, üretimin kalbinde tartışılmaya başlaması daha dikkat çekici: Türkiye’nin en büyük otomotiv üreticilerinden biri olan Tofaş’la ilgili olarak da benzer bir yönelime işaret eden haber ve değerlendirmeler otomotiv basınında yer alıyor.

Eğer böyle bir yönelim kurumsal bir karara dönüşürse, bu tek başına bir renk tercihi değil; üretim bandından ikinci el pazarına kadar uzanan bir alışkanlıkla, yani griyi ‘varsayılan’ yapan düzenle hesaplaşmak anlamına gelir.

Fiat’ın hamlesi bir kıvılcım olarak okunabilir; Tofaş ise bu tartışmanın Türkiye’de yerli üretim ve kitlesel tercih düzeyine inip inmeyeceğini göstermesi bakımından kritik bir eşik.

Bu durum ilk bakışta basit bir ürün farklılaştırma hamlesi gibi durabilir. Oysa biraz yakından bakınca, bunun bir renk tercihinden çok daha fazlası olduğu anlaşılıyor. Çünkü gri hiçbir zaman sadece bir renk değildi.

Otomotiv dünyasında gri, uzun yıllar boyunca ‘doğru tercih’ olarak kodlandı.

Ne fazla dikkat çekiyordu ne de risk taşıyordu. İkinci elde kolay satılıyor, kir göstermiyor, kimseyi rahatsız etmiyordu.Ama tam da bu yüzden, bir şey söylemiyordu.Bir tercihten çok, bir varsayılan.Zamanla bu durum, otomobillerin ötesine geçti. Şehirler griye döndü, otoparklar griye döndü, hatta kararlarımız bile grileşti. Görünmemek, fark edilmemek, risk almamak… Hepsi aynı paletin farklı tonlarıydı.

Türkiye griyi neden sevdi?

Bu değişimin Türkiye ayağı ise daha da ilginç.Yıllardır gri tonlarının baskın olması tesadüf değildi.Bu bir tercih değil, bir stratejiydi:Türkiye’de otomobil, sadece ‘ulaşım’ değil aynı zamanda birikimin ve statünün taşınabilir hali. Böyle bir nesnede hata payı bırakmayan, kimseyi ürkütmeyen, alıcı havuzunu daraltmayan seçimler öne çıkıyor. Gri tam da bu yüzden sevildi: beğeni tartışmasına girmeyen, ‘zevk’ değil ‘akıl’ kategorisinde duran bir güvenli liman........

© 12punto