12 Eylül: Türk siyasi tarihinin utanç günü
650 bin kişi gözaltına alındı. 52 bin kişi tutuklandı. 230 bin kişi yargılandı. 517 kişiye idam cezası verildi, 50 kişi idam edildi. 16 siyasi parti kapatıldı. 1 milyon 683 bin kişi fişlendi. 14 bin kişi vatandaşlıktan çıkarıldı, 30 bin kişi işinden edildi.
12 Eylül 1980 sabahı Türkiye’nin yönü zorla değiştirildi, hem de Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından.
Türkiye Büyük Millet Meclisi kapatıldı, anayasal düzen askıya alındı, siyasi hayat susturuldu. Sendikalar ve dernekler kapatıldı. Gazeteciler, akademisyenler, öğretmenler ve öğrenciler cezaevlerine dolduruldu. İşkence, idam ve siyasi yasaklar bir kuşağın hafızasına kazındı.
1982 Anayasası ile baskı düzeni kurumsallaştırıldı. YÖK kuruldu, üniversitelerin özerkliği daraltıldı. Örgütlü toplum parçalandı; düşünmek, sorgulamak ve siyaset yapmak tehlikeli hale getirildi.
12 Eylül’ün en ağır sonuçlarından biri Cumhuriyet’in yetiştirdiği aydın kuşakların tasfiyesi oldu.
29 Ekim 1923’te kurulan Cumhuriyet’le başlayan Kemalist Devrim; aklı, bilimi, laikliği, liyakati ve çağdaşlaşmayı devletin ve toplumun temel ekseni haline getirmeyi amaçlamıştı. 12 Eylül 1980 ise bu aydınlanma birikiminin taşıyıcılarına en ağır darbelerden birini vurdu.
Darbe öncesinde Sivas ve Çorum’da yaşanan katliamlar, mezhep çatışmaları üzerinden toplumun fay hatlarını derinleştirdi. Türkiye giderek büyüyen şiddet, kutuplaşma ve korku ortamının içine sürüklendi.
Kemalist Devrim’in bağımsızlıkçı karakterini hiçbir zaman hazmedemeyen Batı emperyalizminin, Soğuk Savaş’tan başlayarak Türkiye’nin etnik ve dinsel fay hatlarını kendi çıkarları doğrultusunda kullanması; bölücü terörün ve radikal dinci yapıların güç kazanması, Cumhuriyet’in aydınlanmacı ve ulusal devlet yapısının aşındırılmasında önemli rol oynadı. 12 Eylül sonrasında Türk-İslam sentezinin devlet politikalarında ağırlık kazanması da bu dönüşümün önemli eşiklerinden biri oldu.
Bu........
