Klasik ve neoklasik iktisadın uzun süre yeterince üzerinde durmadığı konulardan biri beklentilerin ekonomi üzerindeki etkisiydi. Bu yaklaşımların bazı yorumlarında ekonomi büyük ölçüde mekanik bir sistem gibi ele alınıyor, ekonomi yönetimi de bir otomobile benzetiliyordu: Gaza basınca hızlanır, daha fazla hızlanması gerektiğinde gaza daha fazla basılır; aşırı hızlandığında ise frene basılarak yavaşlatılırdı. Tehlike söz konusuysa frene daha sert basılarak durdurulurdu.

Oysa ekonominin içinde makineler değil, insanlar var.

İnsanlar yalnızca bugünkü koşullara göre değil, geleceğe ilişkin beklentilerine göre de karar veriyorlar. Bir şirket yatırım yaparken yalnızca bugünkü faiz oranına bakmıyor; birkaç yıl sonra ekonomik koşulların, kuralların ve piyasaların nasıl olacağını da düşünüyor. Bir çalışan ücret talebini belirlerken yalnızca bugünkü fiyatlara değil, gelecekteki yaşam maliyetine ilişkin beklentilerine de bakıyor.

Özellikle Büyük Buhran sonrasında belirsizlik, güven ve psikolojik unsurlar makroekonomik tartışmalarda daha görünür hale geldi. Günümüzde ise davranışsal ekonomi ve beklentiler üzerine yapılan çalışmalar, insanların geleceğe ilişkin düşüncelerinin ekonomik kararları nasıl etkilediğini çok daha ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor.

Basit bir örnek verelim.

Üreticiler gelecekte enflasyonun yükseleceğini düşünüyorsa........

© 10 Haber